1
دانشجوی دکتری حقوق جزا جرم شناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم. قم، ایران.
2
استاد گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکده الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران. قم: ایران.
3
دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی قم، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
چکیده
علل وقوع جرم میتواند ناشی تصمیمات دولتها باشد. عوامل اقتصادی مانند بیکاری، فقر، تورم، گسترش شهرنشینی و تضعیف فرهنگهای اصیل، استضعاف علمی و سیاسی تودهی مردم، عدم بهرهگیری از شیوههای پیشگیری جامعوی، نابرابری اجتماعی، عدم تقویت آماج جرم و رفتارهای حاکمان که منجر به ایجاد بیاعتمادی نسبت به حاکمیت و مقررات دولتی میشود، از مهمترین عوامل جرمزا است که دولت در مقام سبب این رفتارهای مجرمانه جای میگیرد. یقه آبیها خود به عنوان قربانیان مضاعف جرایم تودهای، مشمول کیفیات مخففه و عفو قرار نمیگیرند و حتی به جهت اقناع افکار عمومی، محاکمهی این گروه با رویکرد قانونمندی کامل اجرا میشود. این درحالی است که دولت باید با درنظر گرفتن شرایطی که منجر به ارتکاب این جرایم شده است، با لحاظ تمام دلایل وقوع جرم، محاکمه و کیفرگزینی نماید. هدف اصلی از این پژوهش، اخطار به دستگاه قضائی و ساز وکارهای اجرای عدالت و نظم اجتماعی برای بهبود وضعیت اخلاقی و فرهنگی جامعه ایست که نمیتوان فقط تابعان آن را مسئول دانست و مجازات کرد چنانکه در دیدگاههای نهج البلاغه صرفا به تکالیف مردم پرداخته نشده است و برای حاکمان نیز متقابلا تکالیفی است که برای آنها مسئولیتهایی را ایجاد میکند.
مجلسى، محمد باقر، 1403ق، بحار الأنوار ،مصحح: جمعى از محققان، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
مکارم شیرازی، ناصر و دیگران، 1373ش، تفسیرنمونه، جلد 27، چاپ سی و شش، تهران: دارالکتب الإسلامیه.
میرمحمدصادقی، حسین، 1385ش، «دیباچه» در جنایات علیه بشریت در حقوق بینالملل کیفری، تألیف غلام حیدر علامه، چاپ اول، تهران: نشر میزان.
نجفی، محمد حسن، 1367ش، جواهر الکلام، قم: دار الکتب الاسلامیه.
نوری طبرسی، میرزاحسین، 1409ق، مستدرکالوسائلومستنبطالمسائل؛ بیروت: مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاءالتراث العربی.
پایان نامه و مقالات
ابراهیمی, مهرزاد و عبدالوهاب چاکرزهی, «ارتباط میان نرخ جرم و جنایت با تورم و بیکاری در ایران» پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 1394ش، دوره 4 ، شماره 2. صص 113 – 127.
اسماعیلی، آیت الله و میثم کریمی، «شایسته سالاری در انتصاب مدیران و فرماندهان و تأثیر آن بر کاهش جرم» مجله پژوهش ملل، 1398ش، شماره 49 . صص 81 – 94.
امینی, منصور و رشید عنایت تبار «بررسی تطبیقی مسئولیت مدنی سبب و مباشر در حقوق ایران و عامل مداخلهگر در حقوق انگلستان» مطالعات حقوق تطبیقی، 1397ش، 9 (1)، صص 1-23.
سبحانی، روح الله، 1393ش، پیشگیری از جرم در نهجالبلاغه، پایان نامهدانشگاه پیام نور، دانشگاه پیام نور استان تهران، دانشکده علوم انسانی، استاد راهنما و مشاورمحمدرضا الهی منش جواد موسوی زاده .
صادقی، سالار؛ رضا فانی و حسن موثقی، 1399ش، « واکاوی مبانی جرم شناختی مسئولیت کیفری دولت» پژوهشنامه حقوق کیفری، شماره 11، دوره 2، صص105-129 .
صالحی, علی؛ سید محمود میر خلیلی و سید درید موسوی مجاب، نگاه واقعگرایانه به فلسفه کیفر در حقوق اسلامی و جایگاه پیشگیری در آن، مبانی فقهی حقوق اسلامی، 1397ش، دوره 11، شماره 22، صص 181 – 210.
فدایی، حسن؛ سید محمود میر خلیلی و شهرداد دارابی «تطور هستی شناسی رفتار مجرمانه و جایگزینی آسیب اجتماعی با مفهوم جرم در زمیولوژی (آسیب اجتماعی شناسی)» تحقیقات حقوقی بین المللی، 1399ش، دوره 13، شماره 50. صص 231 – 251.
گل خندان, سمیرا؛ محمد علی حاجی ده آبادی، 1399ش، «بررسی جرمشناختی عوامل داخلی مؤثر بر ارتکاب جرایم علیه بشریت» پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی، دوره 8، شماره 15، صص 205- 226.
ماروانی، سیروه، 1384ش، سیاستجناییمشارکتیدرپیشگیریازجرم، پایاننامه کارشناسی ارشد، آزاد تهران مرکز.
محمدی جورکویه, علی، «سیاست جنایی اسلام در جرایم جنسی» حقوق اسلامی، 1389ش، دوره 7، شماره 24، صص 87- 121.
محمودی، یوسف؛ عباس خلفیان و مهدی پایاب «عوامل موثر در افزایش جرم و بزهکاری از دیدگاه اسلام» پژوهشهای حقوقی قانون یار، 1397ش، دوره اول. شماره 2، صص 425-446.
مور، الیزابت و میخائیل میلز، «بزهدیدگان نادیده انگاشته شده و هزینههای برآورد نشده جرم یقهسفیدها» ترجمه امیر سماواتی پیروز، مجلهاصلاحوتربیت، 1384ش، ش
میر خلیلی، سید محمود و بهنام خدادوست، «تغییر از مجرمین یقهسفید به مجرمین یقه قرمز» نشریه جستارهای حقوق عمومی، 1396ش، شماره3. صص 129- 156.
میرخلیلی, سیدمحمود. «بزهکاری یقهسفیدها از منظر امام علی×، مجله» حقوق اسلامی، 1395ش،دوره 13، شماره 51، ص 7 – 40.
میرخلیلی، سید محمود و علیرضا نیکمنش و شهرداد دارابی، «عناوین مجرمانه فراگیر و چالشهای حقوقی و جرم شناختی آن در سیاست کیفری ایران» مطالعات حقوقی معاصر، 1401ش، سال سیزدهم، شماره ۲۶، صص 237- 268.
Haveman, R. H., & Smeulers, A. L. (2008). Criminology in a state of denial: towards a criminology of international crimes: supranational criminology. In A. L. Smeulers, & R. H. Haveman (Eds.), Supranational Criminology - towards a criminology of international crimes (pp. 3-26). (Supranational Criminal Law: Capita Selecta; No. 6). Intersentia.
هنری قانع,اسماعیل , آهنگران,محمد رسول و حیدری,میلاد . (1404). دولت، سبب اقوی از مباشر در وقوع جرم یقهآبیها از منظر نهجالبلاغه و سیاست جنایی اسلام. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 24(1), 183-206.
MLA
هنری قانع,اسماعیل , , آهنگران,محمد رسول , و حیدری,میلاد . "دولت، سبب اقوی از مباشر در وقوع جرم یقهآبیها از منظر نهجالبلاغه و سیاست جنایی اسلام", فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 24, 1, 1404, 183-206.
HARVARD
هنری قانع اسماعیل, آهنگران محمد رسول, حیدری میلاد. (1404). 'دولت، سبب اقوی از مباشر در وقوع جرم یقهآبیها از منظر نهجالبلاغه و سیاست جنایی اسلام', فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 24(1), pp. 183-206.
CHICAGO
اسماعیل هنری قانع, محمد رسول آهنگران و میلاد حیدری, "دولت، سبب اقوی از مباشر در وقوع جرم یقهآبیها از منظر نهجالبلاغه و سیاست جنایی اسلام," فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 24 1 (1404): 183-206,
VANCOUVER
هنری قانع اسماعیل, آهنگران محمد رسول, حیدری میلاد. دولت، سبب اقوی از مباشر در وقوع جرم یقهآبیها از منظر نهجالبلاغه و سیاست جنایی اسلام. النهج, 1404; 24(1): 183-206.