بنیاد بین المللی نهج البلاغه فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه 1735-8051 24 2 2025 09 21 Investigation and Critique of Immanuel Kant's View on Good Will with Emphasis on the Quran and Nahj al-Balagha بررسی و نقد دیدگاه ایمانوئل کانت در اراده نیک با تأکید بر قرآن و نهج‌البلاغه 215 243 235725 FA معصومه غریب دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. احمدحسین فلاحی استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامى، دانشگاه پیام نور، تهران. ابراهیم نیک صفت استادیار گروه معارف دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. سیدحسن بطحائی دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامى، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2024 05 02 Good will, a key concept in ethics, has been compared in Kantian and Islamic systems. Kant considers it based on pure intention and rationality, whose goodness is independent of the consequences of the action. Islamic ethics in the Quran and Nahj al-Balagha emphasize intention for the sake of God and consider only these actions valuable. Imam Ali (peace be upon him) highlighted the role of pure intention in determining the value of actions. This study, using a descriptive-analytical method, has investigated the position of intention in Kantian and Islamic ethics.The findings indicate that Kant considers reason as the origin of morality, while Islam considers God as its origin. The Islamic perspective is more comprehensive because, in addition to internal motivation, it considers the connection with divine worship, otherworldly rewards, and the glorification of God. Kant deems divine assistance necessary for acquiring a good will and posits internal human transformation as a condition, whereas Islam achieves pure intention through faith and interaction with God. These differences reveal the ethical foundations, the role of intention, and value assessment. Islamic ethics, by considering spiritual dimensions, offers a broader perspective and emphasizes the accompaniment of intention with external actions, while Kant focuses more on internal motivation. These differences highlight Kant's single-axis approach versus the multi-dimensional nature of Islamic ethics. اراده نیک، مفهوم کلیدی اخلاق، در نظام‌های کانت و اسلامی مقایسه شده است. کانت آن را مبتنی بر نیّت خالص و عقلانیت می‌داند که خیریت آن مستقل از نتایج عمل است. اخلاق اسلامی در قرآن و نهج‌البلاغه بر نیّت برای رضای خدا تأکید کرده و تنها این اعمال را ارزشمند می‌شمارد. امام علی علیه السلام نقش نیّت خالص را در تعیین ارزش اعمال برجسته کرده‌اند. این مطالعه با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی جایگاه نیّت در اخلاق کانت و اسلام پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد کانت عقل را مبدأ اخلاقی و اسلام خدا را مبدأ آن می‌داند. دیدگاه اسلامی جامع‌تر است، زیرا علاوه بر انگیزه درونی، ارتباط با عبادت الهی، پاداش اخروی و تعظیم خدا را لحاظ می‌کند. کانت برای کسب اراده نیک همیاری الهی را ضروری می‌داند و تحول درونی انسان را شرط می‌گذارد، در حالیکه اسلام نیّت خالص را از طریق ایمان و تعامل با خدا تحقق می‌دهد. این تفاوت‌ها مبانی اخلاقی، نقش نیّت و ارزش‌گذاری را آشکار می‌سازد. اخلاق اسلامی با درنظرگرفتن ابعاد معنوی، دیدگاه گسترده‌تری ارائه می‌دهد و بر همراهی نیّت با اعمال خارجی تأکید دارد، در حالیکه کانت بیشتر بر انگیزه درونی متمرکز است. این تفاوت‌ها رویکرد تک‌محوره کانت را درمقابل چند‌بعدی‌بودن اخلاق اسلامی برجسته می‌کند.

https://www.nahjmagz.ir/article_235725_de2729342421a712fa9826f775923f5d.pdf