بنیاد بین المللی نهج البلاغه فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه 1735-8051 24 3 2025 12 22 Documentary and Semantic Analysis of the Hadiths on the Luminous Creation of the Prophet in Sunni Sources and its Impact on Explaining the Status of P تحلیل سندی و دلالی احادیث خلقت نوری پیامبر صلی الله علیه و آله در منابع اهل تسنن و تأثیر آن بر تبیین مقام قرب امیرمؤمنان علیه السلام در خطبه قاصعه 155 179 240495 FA سید مسعود عمرانی استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران. Journal Article 2024 05 23 This research, using a descriptive-analytical method and relying on Sunni hadith sources, has analyzed the documentary and semantic aspects of the hadiths on the "luminous creation" of the Prophet Muhammad(PBUH) and Imam Ali(peace be upon him), and its impact on explaining the existential proximity of Amir al-Mu'minin in Khutbah Qasi'ah. The findings showed that these hadiths, based on reliable Sunni sources (such as Musnad Ahmad, Sunan Tirmidhi) and through multiple companions, including Salman al-Farsi and Ibn Abbas, have been narrated with spiritual tawatur (recurrent narration). Documentary investigations based on Sunni biographical criteria and the content alignment of these narrations with Quranic verses (such as the verse of Mubahala) and mystical concepts (Haqiqat Muhammadiyah) confirmed their validity. In the analysis of Khutbah Qasi'ah, "luminous proximity" is introduced as the highest degree of existential adjacency of Imam Ali(peace be upon him) with the Prophet(PBUH), transcending genealogical kinship or historical companionship. This novel interpretation, emphasizing the intrinsic commonality of the two prophetic and Alawi lights, supports the fundamental concepts of Khutbah Qasi'ah, including the cosmic guardianship (wilayat takwini) and the intrinsic superiority of Imam Ali(peace be upon him) over other companions. The research concludes that the hadiths of luminous creation not only strengthen the Shiite theological claim but also manifest "Divine Wisdom" in appointing the most worthy individual to the position of guardianship. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر منابع حدیثی اهل تسنن، به واکاوی سندی و دلالی احادیث «خلقت نوری» پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و امام علی علیه السلام و تأثیر آن بر تبیین مقام قرب وجودی امیرمؤمنان علیه السلام در خطبه قاصعه پرداخته است. یافته‌ها نشان داد این احادیث با استناد به منابع معتبر اهل تسنن (مانند مسند احمد، سنن ترمذی) و از طریق صحابه متعدد، از جمله سلمان فارسی و ابن عباس، با اسناد متواتر معنوی نقل شده‌اند. بررسی‌های سندشناختی بر پایه معیارهای رجالی اهل تسنن، و همسویی محتوایی این روایات با آیات قرآن (مانند آیه مباهله) و مفاهیم عرفانی (حقیقت محمدیه)، اعتبار آنها را تأیید کرد. در تحلیل خطبه قاصعه، «قرب نوری» به عنوان بالاترین مرتبه همجواری وجودی امام علی علیه السلام با پیامبر صلی الله علیه و آله معرفی شده که فراتر از قرابت نَسَبی یا همراهی تاریخی است. این خوانش نوین، با تأکید بر اشتراک ذاتی دو نور نبوی و علوی، مؤیّد مفاهیم بنیادین خطبه قاصعه، از جمله ولایت تکوینی و برتری ذاتی امام علی علیه السلام بر دیگر صحابه است. نتیجه‌گیری پژوهش بیانگر آن است که احادیث خلقت نوری نه‌تنها ادعای کلامی شیعه را تقویت می‌کند، بلکه تجلی «حکمت الهی» در انتصاب شایسته‌ترین فرد به مقام ولایت است.  https://www.nahjmagz.ir/article_240495_a1ca6a2d9329c2a3ff7db870c947aa12.pdf