بنیاد بین المللی نهج البلاغه فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه 1735-8051 24 3 2025 11 22 Analyzing the Axes of Opposition to Nahj al-Balagha in Sunni Thought: Its Contexts and Foundations واکاوی محورهای مخالفت با نهج‌البلاغه در اندیشه اهل سنت: زمینه‌ها و مبانی آن 283 308 240788 FA مرتضی قدسیان استادیار دانشگاه آزاد اسلامی مشهد 0009-0008-4354-4266 عبدالهادی فقهی زاده استاد دانشگاه تهران Journal Article 2024 06 03 The issue of the authenticity of Nahj al-Balagha is a challenging topic between Shia and Sunni, and among Sunni scholars, various views have emerged in agreement or disagreement with it. This research, using a descriptive-analytical method and a critical approach, analyzes the axes of opposition to Nahj al-Balagha in Sunni thought and the contexts and foundations of their formation. The oppositions can be categorized into three main axes: 1. Doubts about the identity of the compiler and the correctness of attributing the work to Sayyid Radhi; 2. Doubts about the attribution of sermons and letters to Imam Ali(peace be upon him); and 3. Criticism and denial of the content validity of Nahj al-Balagha.<br>On a foundational level, opponents have relied on principles such as the absolute justice of the companions, the precedence of the three caliphs, the exclusive authority of the Six Authentic Books (Sahih Sitta), the denial of the Imam's knowledge of the unseen, and the later compilation of Nahj al-Balagha. In terms of context, factors such as government support for the caliphs, sectarian prejudices, theological motivations, literary criticisms, hadith skepticism, and ignorance of Sayyid Radhi's personality and the method of compiling the work have paved the way for these oppositions.<br>Shia scholars, by citing internal and external textual evidence, the consistency of Nahj al-Balagha's themes with the Quran, authentic hadiths, and historical data, have rationally explained the authenticity of this work. Research findings indicate that a significant portion of opponents' doubts stems from a lack of historical analysis and ignorance of the scientific method of compiling Nahj al-Balagha. مسئله اصالت نهج‌البلاغه از مباحث چالش‌برانگیز میان شیعه و اهل‌سنت است و در میان عالمان اهل‌سنت، دیدگاه‌های گوناگونی در موافقت یا مخالفت با آن شکل گرفته است. این پژوهش با روش توصیفی– تحلیلی و رویکرد انتقادی، به واکاوی محورهای مخالفت با نهج‌البلاغه در اندیشه اهل سنت و زمینه‌ها و مبانی شکل‌گیری آن‌ها می‌پردازد. مخالفت‌ها در سه محور اصلی قابل‌طبقه‌بندی است: ۱. تشکیک در هویت گردآورنده و صحت انتساب اثر به سیدرضی؛ ۲. تردید در انتساب خطبه‌ها و نامه‌ها به امام علی علیه السلام؛ و ۳. نقد و انکار اعتبار محتوایی نهج‌البلاغه.<br>از نظر مبنایی، مخالفان بر اصولی همچون عدالت مطلق صحابه، تقدم خلفای سه‌گانه، حجیت انحصاری صحاح سته، انکار علم غیب امام و تأخر تدوین نهج‌البلاغه تکیه کرده‌اند. در بُعد زمینه‌ای نیز عواملی چون حمایت حکومت‌ها از خلفا، تعصبات فرقه‌ای، انگیزه‌های کلامی، نقدهای ادبی، شکاکیت حدیثی و ناآگاهی از شخصیت سیدرضی و شیوه تدوین اثر، زمینه‌ساز این مخالفت‌ها بوده است.<br>اندیشمندان شیعه با استناد به شواهد درون‌متنی و برون‌متنی، همخوانی مضامین نهج‌البلاغه با قرآن، احادیث معتبر و داده‌های تاریخی، اصالت این اثر را به‌صورت مستدل تبیین کرده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از شبهات مخالفان ناشی از فقدان تحلیل تاریخی و عدم آگاهی از روش علمی گردآوری نهج‌البلاغه است. https://www.nahjmagz.ir/article_240788_5d6406aed67836444c33bf86792c618a.pdf