بنیاد بین المللی نهج البلاغه فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه 1735-8051 24 4 2026 02 20 The Nature of Human Intuitive Connection with God from the Perspective of Ayn al-Qudat Hamadani and its Evaluation in Nahj al-Balagha چگونگی ارتباط شهودی انسان باخدا از دیدگاه عین‌القضات همدانی و ارزیابی آن با نهج‌البلاغه 187 206 245758 FA هاجر محمدی گم یک دانشجوی گروه ادیان و عرفان، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0005-1823-1362 بخشعلی قنبری دانشیار،گروه ادیان و عرفان، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول) 0000-0003-3786-2125 عبدالرضا مظاهری استاد، گروه ادیان و عرفان، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0009-3270-6538 Journal Article 2024 08 03 This research investigates the nature of the human intuitive connection with God from the perspective of Ayn al-Qudat Hamadani and evaluates it in light of Nahj al-Balagha. The primary problem addressed in this study is the elucidation of the mechanisms for attaining divine intuition (Shuhud). The objective of this research is to conduct a comparative analysis of the views presented in these two sources regarding spiritual path (Suluk) and the methods of achieving intuitive knowledge of God. The research methodology is descriptive-analytical with a library-based approach, and data were extracted and examined from primary texts. The findings indicate that by categorizing human nature (Fitra) into three levels (pseudo-humans, true humans, and the elite of humans), Ayn al-Qudat emphasizes the importance of revitalizing Fitra as the inaugural step in the intuitive journey. On the other hand, Nahj al-Balagha, centered on monotheistic Fitra, proposes pathways such as self-knowledge, purification of the soul (Tazkiyah), and Wilayah (spiritual guardianship) to reach divine intuition. Both perspectives identify rationality, self-discipline, and connection with divine saints as key factors in this spiritual trajectory. This study contributes to a deeper understanding of the mystical and spiritual dimensions of the intuitive relationship between man and God. این پژوهش به بررسی چگونگی رابطه شهودی انسان باخدا از منظر عین‌القضات همدانی و ارزیابی آن با نهج‌البلاغه می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق، تبیین چگونگی دستیابی به شهود الهی است. هدف پژوهش، تحلیل تطبیقی دیدگاه‌های این دو منبع در زمینه سلوک معنوی و راه‌های رسیدن به شناخت شهودی خداوند است. روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی با رویکرد کتابخانه‌ای است و داده‌ها از متون اصلی استخراج و موردبررسی قرار گرفته‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که عین‌القضات با تقسیم فطرت به سه سطح (شبه آدمیان، آدمیان حقیقی، و خواص آدمیان)، بر اهمیت احیای فطرت به‌عنوان نخستین گام در سلوک شهودی تأکید دارد. از سوی دیگر، نهج‌البلاغه با محوریت فطرت توحیدی، راه‌هایی مانند خودشناسی، تزکیه نفس، و ولایت را برای رسیدن به شهود الهی پیشنهاد می‌کند. هر دو دیدگاه، عقلانیت، تهذیب نفس، و ارتباط با اولیای الهی را به‌عنوان عوامل کلیدی در این مسیر معرفی می‌کنند. این پژوهش به درک عمیق‌تری از ابعاد عرفانی و معنوی رابطه شهودی انسان باخدا کمک می‌کند. https://www.nahjmagz.ir/article_245758_7fdbcd73a31bb9ad6fecabb98c5aac99.pdf