تبیین تئوری تربیتی واقع‌گرایانه امام علی علیه السلام مبتنی بر مکتوبات آیة الله دین پرور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 محقق و پژوهشگر. مدرس دانشگاه

2 استادیار گروه فلسفه دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

حضرت علی علیه السلام به عنوان نمونه اعلای انسان تربیت شده یا انسان کامل از طریق ایجاد چرخش ارزشی و معرفتی در مبانی تربیتی زمان خود، رویکردی واقع­گرایانه نسبت به تربیت در پیش گرفتند. ایشان از طریق ترسیم تصویری واقعی از ماهیت دنیا و سیر انسان در آن، توجه به واقعیت گریزناپذیر مرگ و نقش تربیتی آن و پرداختن به جایگاه مهارت­های ارتباطی و شناختی برای متربیان، بنای تربیت را بر امور تجربه پذیر و واقعی، نه انتزاعی و آرمانی استوار کردند. آنچه از رویکرد تربیتی واقع­گرایانه حضرت علی علیه السلام استنباط می­شود این است که نظر به فضائل معرفتی و هنجارهای غیرمعرفتی بصورت توأمان در امر تربیت ضروری است و از مسیر گفتمان اخلاقی و تربیتی، اولویت  فضایل فکری و تأثیر آن در فضائل عملی و نقش عواطف انسانی در این میان آشکار می­گردد. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی نگاشته شده است و هدف آن استنتاج رویکرد تربیتی واقع­گرا از کلام حضرت علی j در گسترۀ مکتوبات آیة الله دین پرور، بعنوان نهج البلاغه پژوه معاصر است. استفاده از آثار آیة الله دین پرور به دلیل توجه موشکافانۀ ایشان به عمق و ظرافت­های بیانی حضرت، باعث شده است اثبات واقع­گرایی تربیتی با قرائن بیشتر و تبیین­های عالمانه­تری صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها


  1. آمدی، عبد الواحد بن محمد ،1340ش، غررالحکم و دررالکلم، جلد دوم، تهران: دانشگاه تهران.
  2. ابن منظور، محمد بن مکرم، 1416ق، لسان العرب، بیروت: داراحیاء التراث العربی.
  3. جوادی آملی، عبدالله ، 1395ش، تفسیر قرآن تسنیم: قم، اسراء.
  4. دین پرور، سید جمال الدین، 1390ش، منشور جاودانه (شرح نهج البلاغه)، تهران: بنیاد نهج البلاغه.
  5. -----------------، 1394ش، الف، نهج البلاغه موضوعی، کتاب اول خداشناسی، بنیاد نهج البلاغه.
  6. -----------------، 1394ش، ب، نهج البلاغه موضوعی، کتاب دوم راهنماشناسی، بنیاد نهج البلاغه.
  7. ----------------- ، 1394ش، ج، نهج البلاغه موضوعی، کتاب چهارم فرجام شناسی، بنیاد نهج البلاغه.
  8. -----------------، 1394ش، د ، نهج البلاغه موضوعی، کتاب هشتم دنیا شناسی، بنیاد نهج البلاغه.
  9. -----------------، 1394ش، ه، نهج البلاغه موضوعی، کتاب سیزدهم سبک زندگی2 (اخلاق و تربیت)، بنیاد نهج البلاغه.
  10. -----------------، 1394ش، و، نهج البلاغه موضوعی، کتاب چهاردهم سبک زندگی3 (اخلاق و تربیت)، تهران: بنیاد نهج­البلاغه.
  11. -----------------، 1393ش، فرزندم چنین باش،بنیاد نهج البلاغه.
  12. -----------------، 1392ش، جلوه های خداشناسی در نهج البلاغه، بنیاد نهج البلاغه.
  13. -----------------، 1385ش، شگفتیهای آفرینش2، شب پره، بنیاد نهج البلاغه.
  14. -----------------، 1377ش، از پارسایان برایم بگو، بنیاد نهج البلاغه.
  15. -----------------، 1366ش، برنامه­های خودسازی در راه ایجاد اخلاق اسلامی، تهران: ستاد سپاه پاسدارن.
  16. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، 1390ش، مفردات فی الفاظ قرآن، ترجمه حسین خداپرست، قم: نوید اسلام.
  17. زاگزبسکی، لیندا، 1393ش، معرفت‌شناسی، ترجمه کاوه بهبهانی، تهران: نشر نی.
  18. سلطانی کوهانستانی، مریم، فنی اصل، عباس،1399ش، فلسفه علم به زبان ساده، اردبیل: نگین سبلان.
  19. طباطبایی، سیدمحمدحسین، 1366ش، المیزان، جلد اول، هفدهم و هجدهم، ترجمه: ناصر مکارم شیرازی، تهران: بنیاد علمی و فرهنگی علامه طباطبایی.
  20. لازی، جان، 1377ش، درآمدی تاریخی به فلسفه علم، ترجمه علی پایا، تهران: انتشارات سمت.
  21. لیدمن، جیمز، 1391ش، فلسفه‌ی علم، ترجمه‌ی حسین کرمی، تهران: انتشارات حکمت.
  22. مجلسی، محمد باقربن محمدتقی، 1403ق، بحارالانوار، ج1، بیروت: موسسه الوفاء.

مقاله

دین پرور، سید جمال الدین ،1381ش،  نهج البلاغه، منشور جاودانه، فصلنامه پژوهشی و اطلاع رسانی نهج البلاغه، (2و3) 42 .