Nahjolbalagheh Research

Nahjolbalagheh Research

Excellence of Citizenship Rights: A Suvey on its Components in Qur'an and Nahj al-Balaghah

Document Type : Original Article

Author
amene shahande
استادیار دانشگاه پیام نور خوی
Abstract
Citizenship rights is a set of duties and responsibilities that citizens have to one another, to the city, and to the government. In other words, it is an individual's set of civil, political, and social rights. Nowadays, citizenship rights is one of the basic concerns of researchers and one of the most important issues in civil societies. Although, in its current form, it has not had a coherent research background, citizenship rights have been considered in divine teachings, mainly in the Holy Quran, hadiths, and Nahj al-Balaghah. After using the library method to study the texts of the Quran and Nahj al-Balaghah, this article analyzed their contents by selecting and collecting relevant materials and answered the following question: What is the approach of the Quran and Nahj al-Balaghah toward citizenship rights? The findings show that citizenship rights are rooted in Islamic teachings and religious orders and fully address them. The model of citizenship rights in the Qur'an and Nahj al-Balaghah includes facts and strategies about the characteristics of the optimal relationship between agents and people, maintaining human dignity, the way of management and governance, criticism and rational thinking, the right to life, and freedom of opinion. This model overshadows many of today's legal models for life; therefore, these models can be used to explain the issues and problems of citizenship rights.


Keywords
   citizenship rights
components of citizenship rights
Quran’s teachings
Nahj al-Balaghah’s teachings

  1. قرآن کریم.

    .نهج‌البلاغه.

    1. ابن منظور، محمد بن مکرم، 1405ق، لسان العرب، قم: ادب حوزه.
    2. بابا زاده، علی‌اکبر، 1379ش، سیمای حکومت امام علی علیه السلام، قم: انتشارات انصاریان.
    3. بیهقی، احمد بن علی، 1366ش، تاج المصادر،به کوشش: هادی عالم زاده، تهران.
    4. تمیمی آمدی، عبدالواحدبن محمد،1410ق، غررالحکم و دررالکلم، تحقیق: سیدمهدی رجائی،چاپ دوم، قم: دارالکتاب الإسلامی.
    5. جعفری لنگرودی، محمد، 1378ش، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش.
    6. خوانساری، آقا جمال‌الدین محمد،1360ش، شرح غررالحکم و دررالحکم، به تصحیح سید جلال‌الدین محدث ارموی، تهران: دانشگاه تهران.
    7. دهخدا، علی‌اکبر، 1994م، لغت‌نامه، جلد 7، تهران: دانشگاه تهران.
    8. زمخشری، محمود، 1407ق، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دارالکتاب العربی.
    9. شرفی، محمدرضا،1390ش، مهارت‌های زندگی در سیره رضوی، مشهد: آستان قدس رضوی.
    10. شریفی طراز کوهی، حسین، 1392ش، زمینه‌ها، ابعاد و آثار حقوق شهروندی، تهران: میزان.
    11. طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، 1423ق، حاشیه کتاب مکاسب، شیخ عباس محمد آل صباغ قطیفی، بیروت: دارالمصطفی لاحیاء التراث.
    12. علاقه بند، علی، 1375ش، مقدمات مدیریت آموزشی، تهران: بعثت.
    13. علوی، سید جعفر، 1392ش، مهارت‌های زندگی با نگاه دینی، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
    14. فراهیدی، عبدالرحمن‌خلیل‌بن‌احمد،1409ق، العین، تحقیق: مهدی مخزومی، ابراهیم سامرائی، قم: دارالهجرة.
    15. فر مهینی فراهانی، محسن و پیدا، فاطمه، 1389ش، مهارت‌های زندگی، ده مهارت کلیدی به همراه مهارت‌های زندگی در نهج‌البلاغه و نهج الفصاحه، تهران: شباهنگ.
    16. محمدی ری شهری،محمد، 1386ش، میزان الحکمه، جلد 3، قم: دارالحدیث.
    17. مطهری، مرتضی، 1378ش، مقدمه‌ای برجهان بینی اسلامی، قم: صدرا.
    18. معادی خواه، عبدالمجید، 1373ش، فرهنگ تفصیلی مفاهیم نهج‌البلاغه، تهران: ذره.
    19. معینی نیا، مریم، 1385ش، سیره اداری امام علی علیه السلام، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
    20. مهدوی، نیلوفر، 1392ش، مهارت‌های زندگی، تهران: قطره.

    مقالات

    1. ابن تراب، مریم،1385ش، «حقوق شهروندی از دیدگاه حضرت علی علیه السلام»، ندای صادق. ،42،.110-146.
    2. امینی، سید حسن، 1377ش، قانون اساسی و حقوق شهروندان، مجموعه مقالات جمهوریت و انقلاب اسلامی، سازمان مدارک فرهنگ انقلاب اسلامی.
    3. جعفری، محمدمهدی،1385ش، «مدیریت قبیلگی و مدیریت مدنی در نهج‌البلاغه»، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 10، ،1،. 91-110.
    4. شیانی، ملیحه، 1381ش، «تحلیلی جامعه‌شناختی از وضعیت شهروندی در لرستان»، جامعه‌شناسی ایران، دوره چهارم، ،3،. 60-80.
    5. عباسی، محمود، کلهر نیا گل‌کار، میثم و همکاران، 1395ش، «تأملی بر جلوه‌های حقوق شهروندی در آموزه‌های قرآن و نهج‌البلاغه»، اخلاق زیستی، سال 6، 21،. 7-22.
    6. عمید زنجانی، عباسعلی، 1380ش، «امام علی و حقوق اقلیت‌ها»، کتاب نقد ،18،.50-81.
    7. علم الهدی، جمیله، 1379ش، غایت شناسی تربیت علوی، مجموعه مقالات همایش تربیت در سیره و کلام امام علیعلیه السلام، 4، تهران: مرکز مطالعات تربیت اسلامی وزارت آموزش ‌و پرورش، 133-162.
    8. غلامی نیا، عبدالحمید، 1388ش، «تأثیر انسان‌شناسی بر اخلاق شهروند»، دو فصلنامه علمی پژوهشی مجتمع عالی شهید محلاتی، دوره 6. ،21،. 161-171.
    9. گرجی، ابوالقاسم، 1364ش، «حق و حکم و فرق میان آن‌ها»، مطالعات حقوقی و قضایی، ،1،. 29-38.
    10. محقق داماد، سیدمصطفی، 1380ش، «امام علی علیه السلام و حقوق بشر»، کتاب نقد، ،18، 150-193.