Nahjolbalagheh Research

Nahjolbalagheh Research

Social Justice of Agents in Letters of Nahj al-Balaghah (Audience-Oriented Approach)

Document Type : Original Article

Authors
zaynab poorkavian
zahra sarfi
Department of Quranic Studies and Hadith, Faculty of Theology and Islamic Studies, Alzahra University, Tehran, Iran
Abstract
Justice has been a high human ideal throughout history, and Imam Ali (AS) is a prominent symbol of justice who manifested it during his individual and social life. Many studies have been done about justice in his life, yet this issue still needs to be investigated. This research examines social justice in the Imam Ali (AS) letters through an audience-oriented approach. To this end, a thematic analysis method and MAXQDA software were used. The research findings indicate that social justice among agents according to its audiences can be divided into two primary levels: under the government and outside the government. The government section is divided into two categories, upstream and downstream of the agent, and duties are assigned to the agent accordingly. The most important responsibility of an agent is to obey his superiors. The lower level is also divided into two sections, agents and vassals, each of which has several basic themes. The macro-level outside of the government refers to obvious enemies and includes four basic themes of intensity against the enemy: the principles of war against the enemy, the principles of peace with the enemy, and the principles of alliance with the enemy.
Keywords
Social justice
Nahj al-Balaghah
agents
audience-oriented
thematic analysis
منابع
قرآن کریم
نهج‌البلاغه، 1378ش، ترجمه: عبدالمحمد، آیتی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، بنیاد نهج‌البلاغه.
1. ابن سیده، علی‌بن اسماعیل، 1421ق، المحکم و المحیط الاعظم، تصحیح: عبدالحمید هنداوی، بیروت: دارالکتب العلمیه. 
2. ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، 1363ق، تحف العقول، تصحیح: علی اکبر غفاری، قم: جامعه مدرسین.
3. ابن‌فارس، احمدبن فارس، 1404ق، معجم مقاییس اللغه، تصحیح: عبدالسلام محمد هارون، قم: مکتب الاعلام الاسلامی، نرم‌افزار قاموس‌النور.
4. ابن‌منظور، محمدبن مکرم، 1414ق، لسان العرب، بیروت: دار صادر، نرم‌افزار قاموس‌النور.
5. ابن‌میثم بحرانی، میثم بن علی، 1362، شرح نهج‌البلاغه، بی‌جا: دفتر نشر الکتاب، نرم‌افزار دانشنامه علوی.
6. ثقفی کوفی، ابواسحاق ابراهیم بن محمد، 1355ش، الغارات، تحقیق: سیدجلال الدین حسینی ارموی، طهران: انجمن آثار ملی.‏
7. تمیمی آمدی، عبدالواحد ‌بن محمد، 1410ق، غررالحکم و دررالکلم، تصحیح: سیدمهدی رجایی، قم: دارالکتاب الاسلامی.
8. جوادی آملی، عبدالله، 1394ش، مفاتیح الحیاة، قم: نشر اسراء.
9. جوهری، اسماعیل بن حماد، 1376ق، الصحاح، تصحیح: احمد عبدالغفور عطار، بیروت: دارالعلم للملایین.
10. شمیم، علی اصغر، 1379ش، فرهنگ شمیم، تهران: مؤسسه انتشارات مدبر.
11. عمید، حسن، 1389ش، فرهنگ فارسی، تهران: راه رشد.
12. قمی مشهدی، محمدبن محمدرضا، 1368ش، تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب‏، تصحیح: حسین درگاهی، طهران: وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی. مؤسسة الطبع و النشر. 
13. کلینی، محمدبن یعقوب، 1429ق، الکافی، تصحیح: دارالحدیث، قم: دارالحدیث.
14. لیثی واسطی، علی بن محمد، 1376ش، عیون الحکم و المواعظ، تصحیح: حسین حسنی بیرجندی، قم: دارالحدیث.
15. مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، 1403ق، بحارالانوار، تصحیح: جمعی از محققان، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
16. مکارم شیرازی، ناصر، 1386ش، پیام امام امیرالمؤمنین علیه السلام، تهران: دارالکتب الاسلامیه. 
17. نویری، شهاب‌الدین‌‌احمد، 1364، نهایه الارب فی فنون الادب، مترجم: محمود مهدوی‌ دامغانی، تهران: موسسه ‏انتشارات امیرکبیر.‏
مقالات
18. ابراهیم‌گل، علیرضا، 1387ش، تحولات حفظ صلح در سازمان ملل متحد: حفظ صلح، ایجاد صلح، تحکیم صلح، نشریه ‏تحقیقات حقوقی، 11(47)، صص225-257‏.
19. اصلاحی، غلامحسن، 1385ش، عدالت و عدالت‌محوری در نهج‌البلاغه، پژوهش‌های نهج‌البلاغه، (17,18)، ص20-37. 
20. افضلی، علی، 1393ش، معناشناسی واژه عدالت در نهج‌البلاغه، پژوهشنامه علوی، 5(1)، ص1-18. 
21. امین، حسن، 1384ش، حقوق بشر و کثرت‌گرایی دینی، نشریه بازتاب اندیشه، (64)، صص43-51.‏
22. زارع، رضا؛ فتحی‌زاده، علیرضا؛ بهمنی، اکبر، 1397ش، خویشاوندسالاری سازمانی در نهادهای دولتی؛ مفهوم‌پردازی، عوامل ‏موثر وپیشامدها، فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، 7(25)، صص 31-55.‏
23. سرشار، الهام؛ سمیعی، روح الله، 1399ش، ارائه مدل فرآیندی شایسته‌سالاری در نظام اداری با رویکرد بهسازی منابع انسانی ‏در دانشگاه علوم پزشکی گلستان، فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی، 12(43)،صص 199-‏‏216.‏
24. صرفی، زهرا؛ پورکاویان، زینب، 1401ش، عدالت فردی در نامه‌های امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام به کارگزاران در نهج‌البلاغه، پژوهشنامه علوی، 13(1)،صص 31-58.
25. عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمدسعید؛ فقیهی، ابوالحسن؛ شیخ‌زاده، محمد، 1390ش، تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی، اندیشه مدیریت راهبردی، 5(2)،صص 151-198.
26. غباری‌بناب، باقر؛ فقیهی، علی‌نقی؛ قاسم‌پور، یداله، 1386ش، آثار صله رحم از دیدگاه اسلام و روان‌شناسی و کاربردهای تربیتی ‏آن، دو فصلنامه تربیت اسلامی، 3(5)،صص 81-114. ‏
27. کمالی، یحیی، 1397ش، روش‌شناسی تحلیل مضمون و کاربرد آن در مطالعات سیاست‌گذاری عمومی، فصلنامه علمی- پژوهشی سیاست‌گذاری عمومی، 4(2)،صص 189-208.