Nahjolbalagheh Research

Nahjolbalagheh Research

Criticizing Foundations of Rationality and Spirituality Theory Based on Nahj al-Balaghah

Document Type : Original Article

Authors
Hassan Ehsani 1
Mahdi gholamali 2
vahid sohrabifar 3
1 University of Quran and Hadith
2 dfWS
3 University of Religions and Religions
Abstract
The theory of rationality and spirituality, along with the emphasis on harmony with the inevitable realities of the modern world, negates the effectiveness of traditional religion in calming and reducing pain. This theory, which believes that a person cannot live a good life without spirituality, has replaced traditional religion with rationality and spirituality. Considering the deep and comprehensive spirituality of Nahj al-Balaghah, this question is raised: to what extent are the foundations of the theory compatible with the spirituality in Nahj al-Balaghah? The answer to this question was investigated and evaluated using the analytical-inferential method by studying Nahj al-Balaghah and searching for related words. The result obtained from the analysis of the cognitive knowledge, cognitive ontology, and cognitive value of the theory's indicated that rationality and spirituality has confused understanding of some fundamentals by ignoring the ambiguity and contradiction. However, it has some points in common with spirituality in Nahj al-Balaghah. Yet, because of the inability of theoretical reason to recognize metaphysical concepts like God and the suspension of belief in practical reasoning, this theory cannot reach the level of spirituality of Nahj al-Balaghah in terms of fundamentals and achieving maximum peace and pain reduction.
Keywords
foundations
modernity
spirituality
Imam Ali (AS)
Nahj al-Balaghah
rationality and spirituality
منابع
* قرآن کریم.
1. ابن ابی الحدید، عبد‌الحمید بن هبه‌الله، 1363ش، شرح نهج‌البلاغه، قم، مکتبة آیة الله‌العظمی المرعشی النجفی.
2. ابن میثم، کمال الدین میثم بن علی میثم البحرانی، 1999ق،  شرح نهج‌البلاغه، بیروت، دارالثعلین.
3. اکبریان، سید محمد، 1398ش، عقلانیت و معنویت در بوته نقد، چ 1، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، معاونت پژوهشی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
4. برنجکار، رضا. 1374، معرفت فطری خدا. تهران: مؤسسه نبأ.
5. جعفری، محمدتقی، 1376ش، ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، چ 7، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
6. جوادی آملی، عبدالله، 1382ش، تسنیم، تفسیر قرآن کریم، جلد 4، چ 2، قم، اسراء، دوم.
7. ــــــــــــــ ، 1388ش، اسلام و محیط زیست، چ 4،  قم، اسراء.
8. ـــــــــــــــ ، 1386ش، توحید در قرآن (تفسیر موضوعی قرآن کریم). چ سوم، قم: نشر اسراء.
9. جیمز، ویلیام؛1370ش،  پراگماتیسم، ترجمه: عبدالکریم رشیدیان، چ 1، تهران، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
10. حمیدیه، بهزاد، 1391ش، معنویت در سبد مصرف، چ 1، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه ی اسلامی.
11. سید بن طاووس، علی بن موسی، 1376ش، الاقبال بالاعمال الحسنة،  جواد قیومی اصفهانی، قم، حوزه علمیه.
12. سید رضی، محمد بن حسین، 1365 ش، نهج‌البلاغه، تهران، بی نا، چاپخانه سپهر. 
13. شوشتری، محمد تقی، 1376ش، بهج الصباغه فی شرح نهج‌البلاغه، امیرکبیر.
14. طباطبایی، محمد حسین، 1363ش، المیزان، تهران، مرکز نشر فرهنگی رجا: امیر کبیر.
15. محمدی ری شهری، محمد، 1370ش، مبانی خداشناسی (درسهایی از اصول عقاید اسلامی 2). چ دوم، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم. 
16. مصباح یزدی، محمد تقی، 1381ش،  آموزش عقائد. چ هفتم، تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل. 
17. مطهری، مرتضی، 1367ش، مسأله ی شناخت، چ 2، تهران، انتشارات صدرا.
18. ــــــــــــــ؛بهار 1369ش، حق و باطل به ضمیمه ی احیای تفکر اسلامی، چ 10، تهران، انتشارات صدرا.
19. ـــــــــــــــ، 1362ش، اصول فلسفه و روش رئالیسم. تهران: صدرا.
20. ملکیان، مصطفی، 1394ش، مشتاقی و مهجوری، چ 5، تهران: نشر نگاه معاصر.
21. ــــــــــ؛ (جمعی از نویسندگان)، 1381ش، سنت و سکولاریسم، تهران، مؤسسه ی فرهنگی صراط.
22. ــــــــــــــ؛ 1396ش، راهی به رهایی، چ 6، نشر نگاه معاصر.
23. ــــــــــــــ، 1391ش، دین، معنویت و روشنفکری دینی، چ 3، تهران، پایان.
24. ــــــــــــــ، 1395ش، در رهگذار باد و نگهبان لاله، چ 2، تهران، نگاه معاصر.
مقالات
25. اکبریان، سید محمد، تابستان 1398ش، زایشی ناخواسته؛ نقدی بر انسان شناسی نظریه معنویت و عقلانیت، معرفت اسلامی، سال 16، ش 4، پیاپی 64، صص 136 ـ 121. 
26. اکبریان، سید محمد و باباپور گل افشانی، محسن، بهار 1396ش، استدلال گرایی ناواقع گرایانه؛ نقد مبانی معرفت شناختی نظریه عقلانیت و معنویت، فصلنامه فلسفه و کلام اسلامی آینه معرفت، سال 17، ش 50، صص 150 ـ 135.  
27. بابایی، حبیب الله، تابستان 1388ش، کارکردهایی رهایی بخش "یاد رنج متعالی" در رویارویی با رنج های انسانِ معاصر، نقد و نظر، سال 14، ش 2، صص 26 ـ 2.
28. حسین زاده، ابوترابی و خسرو پناه، عبدالحسین و یثربی، سید یحیی، تابستان 1384ش، یقین ناتمام، مدل جدیدی از معرفت شناسی، فلسفه و کلام، کتاب نقد، ش 35، صص 272 ـ 245.
29. سهرابی فر، وحید و صادقی، هادی، زمستان 1392ش، نگاهی انتقادی به نظریه «عقلانیت و معنویت»، قبسات، سال هجدهم.
30. عزیزی، عباس، زمستان 1381ش، درآمدی بر معرفت پژوهی در نهج‌البلاغه؛ مجله پژوهش و حوزه، ش 12، صص 90 ـ 80. 
31. علی اصغری، حمید، 1383ش، «داوری در دیالکتیک عقلانیت و معنویت راه رهایی یا رهایی از راه». راهبرد 33، صص 310 ـ 296.
32. فلاطوری، عبدالجواد، مبانی فکری انسانی و اجتماعی در نهج  البلاغه؛ نهج‌البلاغه، ش 2 و 3، صص 116 ـ 100. 
33. ملکیان، مصطفی، اردیبهشت 1393ش، دفتر ماه: معنویت و عقلانیت، اطلاعات حکمت و معرفت، سال 9، ش 2، صص 8 ـ 5. 
34. __________ ؛ تابستان 1385ش، سازگاری معنویت و مدرنیته، روزنامه ی شرق، ش 835، صص 52 ـ 45.
35. نوری، ابراهیم و آل یمین، حامد و آل یمین، عبدالحمید، پاییز و زمستان 1394ش، عقلانیت و معنویت: مبانی و اهداف؛ مجله ادیان و عرفان، ش 2، صص 288 ـ 269. 
36. یثربی، سید یحیی و خسرو پناه، عبدالحسین و حسین زاده، ابوترابی، تابستان 1384ش، یقین ناتمام، (مدل جدیدی از معرفت شناسی)، فلسفه و کلام، کتاب نقد، ش 35.
37. 3danet. ir.