Nahjolbalagheh Research

Nahjolbalagheh Research

Analyzing the Axes of Opposition to Nahj al-Balagha in Sunni Thought: Its Contexts and Foundations

Document Type : Original Article

Authors
1 The Faculty of Islamic Azad University, Mashhad Branch.
2 The Faculty of Theology at the University of Tehran
Abstract
The issue of the authenticity of Nahj al-Balagha is a challenging topic between Shia and Sunni, and among Sunni scholars, various views have emerged in agreement or disagreement with it. This research, using a descriptive-analytical method and a critical approach, analyzes the axes of opposition to Nahj al-Balagha in Sunni thought and the contexts and foundations of their formation. The oppositions can be categorized into three main axes: 1. Doubts about the identity of the compiler and the correctness of attributing the work to Sayyid Radhi; 2. Doubts about the attribution of sermons and letters to Imam Ali(peace be upon him); and 3. Criticism and denial of the content validity of Nahj al-Balagha.
On a foundational level, opponents have relied on principles such as the absolute justice of the companions, the precedence of the three caliphs, the exclusive authority of the Six Authentic Books (Sahih Sitta), the denial of the Imam's knowledge of the unseen, and the later compilation of Nahj al-Balagha. In terms of context, factors such as government support for the caliphs, sectarian prejudices, theological motivations, literary criticisms, hadith skepticism, and ignorance of Sayyid Radhi's personality and the method of compiling the work have paved the way for these oppositions.
Shia scholars, by citing internal and external textual evidence, the consistency of Nahj al-Balagha's themes with the Quran, authentic hadiths, and historical data, have rationally explained the authenticity of this work. Research findings indicate that a significant portion of opponents' doubts stems from a lack of historical analysis and ignorance of the scientific method of compiling Nahj al-Balagha.
Keywords

منابع
. قرآن کریم
. نهج‌البلاغه، دین‌پرور، سیدجمال‌الدین، 1397ش، نهج‌البلاغه پارسی، تهران: بنیاد نهج‌البلاغه.
1. ابن‌ابی‌الحدید، عزالدین. (1418ق). شرح نهج‌البلاغه. تحقیق محمدابوالفضل ابراهیم، بیروت: داراحیاء الکتب العربیه.
2. ابن‌تیمیه، احمد. (۱۴۰۶‌ق). منهاج السنه. تحقیق محمدرشاد سالم، بی‌جا: جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامیة.
3. ابن‌اثیر، مجدالدین. (1399ق) النهایه فی غریب الحدیث و الاثر. تحقیق طاهر أحمد الزاوى - محمود محمد الطناحی، بیروت: مکتبه العلمیه.
4. ابن‌جوزی، عبدالرحمن. (۱۴۰۶‌ق). التبصره. بیروت: دارالکتب العلمیه.
5. ابن‌جوزی، عبدالرحمن. (۱۳۸۶‌ق). الموضوعات. تحقیق عبد الرحمن محمد عثمان، مدینه: محمد عبدالمحسن صاحب المکتبة السلفیة.
6. ابن‌حجر، احمد. (1415‌ق). الاصابة. تحقیق عادل أحمد عبد الموجود وعلى محمد معوض، بیروت: دارالکتب العلمیه.
7. ابن‌حجر، احمد. (۱۳۹۰‌ق). لسان المیزان. تحقیق دائرة المعرف النظامیة، چاپ دوم. هند: مطبعة دائرة المعارف النظامیة.
8. ابن‌خلکان، احمد. (۱۹۷۱ م). وفیات الأعیان. تحقیق إحسان عباس، بیروت: دارصادر.
9. ابن‌عماد حنبلی، عبدالحی. (۱۴۰۶‌ق). شذرات الذهب. تحقیق محمود الأرناؤوط، دمشق: دار ابن‌کثیر.
10. ابوریه، محمد. (1415ق). أضواء علی السنه المحمدیه. قاهره: دار المعارف.
11. أبی‌رمله، محمد منصور بن ابراهیم. (1428ق). أنیس الفضلاء من سیر أعلام النبلاء. نیجریه: مرکز الدراسات الاسلامیه.
12. امین، احمد. (۱۹۶۹ م). فجر الاسلام. بیروت: دارالکتاب العربی.
13. آلوسی، محمود. (۱۳۷۳‌ق). مختصر التحفه الاثنی عشریه. تحقیق محب الدین خطیب، قاهرة: المطبعة السلفیة.
14. پاینده، ابوالقاسم. (1382 ش). نهج الفصاحه. تهران: دنیای دانش.
15. جعفری، محمدتقی. (۱۳۷۶ ش). ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه. چاپ هفتم. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
16. جعفری، محمدمهدی. (۱۳۵۶ ش). پژوهشی در اسناد و مدارک نهج‌البلاغه. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
17. جوهری، اسماعیل. (1407ق) الصحاح تاج اللغه و صحاح العربیه. تحقیق أحمد عبد الغفور عطار، چاپ چهارم. بیروت: دارالعلم.
18. حاجی خلیفه، مصطفی. (۱۳۶۰‌ق). کشف الظنون. بغداد: مکتبه المثنی.
19. حسینی خطیب، سید عبدالزهرا. (۱۳۶۷ ش). مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده. چاپ چهارم. بیروت: دارالزهراء.
20. حسینی میلانی، سید علی. (1389 ش). جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام. قم: مرکز الحقائق الاسلامیة.
21. حمدان غامدی، احمد. (1425ق). رساله جوابیه علی مذکره استاد شیعی اثنی عشری. مکه: بی‌نا.
22. خوانساری، محمدباقر. (۱۳۹۰‌ق). روضات الجنات. قم: اسماعیلیان.
23. خیرخواه علوی، سید علی. (1392ش). «عثمانیه و شیعه در دو قرن نخست هجری». تاریخ اسلام. 55، 101-119.
24. ذهبی، محمد. (۱۳۸۲‌ق). میزان الاعتدال. تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت: دارالمعرفه.
25. ذهبی، محمد. (۱۴۰۷‌ق). تاریخ الإسلام. تحقیق عمر عبدالسلام تدمری، بیروت: دارالکتاب العربی.
26. ذهبی، محمد. (۱۴۲۷‌ق). سیر اعلام النبلاء. تخریج محمد أیمن الشبراوی، قاهره: دارالحدیث.
27. ریّان عسقلانی، نزار (بی‌تا) امداد المنعم، بی‌نا. از نرم‌افزار مکتبه الشامله
28. زرکلی، خیرالدین. (۱۴۲۳‌ق). الاعلام. چاپ پانزدهم. بیروت: دارالعلم للملایین.
29. زیّات، احمدحسن. (1427ق). تاریخ الأدب العربی. بیروت: دار الشرق العربی.
30. سبط ابن‌العجمی، ابراهیم. (۱۴۰۷‌ق). کشف الحثیث. تحقیق صبحی السامرائی، بیروت: مکتبة النهضة العربیة.
31. سید، صبری ابراهیم. (۱۴۰۶‌ق). نهج‌البلاغه نسخه جدیده محققه و موثقه. قطر: دار الثقافه.
32. صفوت، احمدزکی. (۱۳۵۰‌ق). ترجمة علی بن ابیطالب. بی‌جا: مطبعه العلوم.
33. صفدی، خلیل. (۱۴۲۰‌ق). الوافی بالوفیات. تحقیق أحمد الأرناؤوط وترکی مصطفى، بیروت: دار احیاء التراث.
34. شوقی ضیف، احمد. (بی‌تا) الفن و مذاهبه فی النثر العربی، چاپ سیزدهم. قاهره: دار المعارف.
35. طاش‌کبری زاده، احمد. (۱۳۹۵‌ق). الشقائق النعمانیه. بیروت: دارالکتاب العربی.
36. عقاد، عباس محمود. (۱۳۸۶‌ق). عبقریة الامام علی. بیروت: دارالکتب العربی.
37. غلامعلی، احمد. (۱۳۸۹ ش). شناخت نامه نهج‌البلاغه. تهران: سمت.
38. فاخوری، حنا. (1387ش). تاریخ ادبیات عربی. مترجم عبدالمحمد آیتی، تهران: توس.
39. فخررازی، محمد. (1405‌ق). مفاتیح الغیب. چاپ سوم. بیروت: دالفکر.
40. فریجی، سلیمان. (۱۴۲۰‌ق). مظاهر الغلو فی قصائد المدیج النبوی. مجله البیان. ۱۳۹: ص۵۸-۶۷.
41. فوزان، صالح. (بی‌تا). البیان لإخطاء بعض الکتاب. بی‌جا. بی‌نا. از نرم افزار مکتبه الشامله.
42. فیروزآبادی، محمد. (1426ق) القاموس المحیط. تحقیق مکتب تحقیق التراث فی مؤسسة الرسالة، چاپ هفتم. لبنان: مؤسسه الرساله للطباعه و النشر و التوزیع.
43. قدسیان، مرتضی. (1397ش). «انتساب نهج‌البلاغه به امام علی علیه السلام از دیدگاه اهل‌سنت». تهران: دانشگاه مذاهب اسلامی.
44. قندوزی، سلیمان. (۱۴۱۶‌ق). ینابیع المودة لذوی القربی. قم: اسوه.
45. قنوجی، علی. (۱۳۹۸‌ق). ابجد العلوم. بیروت: دارالکتب العلمیه.
46. کلینی، محمد. (۱۳۶۳ ش). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
47. کردعلی، محمد. (۱۴۳۳‌ق). أمراء البیان. قاهره: مکتبه الثقافه الدینیه.
48. گیلانی، محمد. (۱۹۴۷ م). اثر التشیع فی الأدب العربی. قاهره: لجنه النشر للجامعین.
49. مامقانی، عبدالله. (۱۴۲۳‌ق). تنقیح المقال. قم: موسسه آل البیت لاحیاء التراث.
50. محدث قمی، عباس. (۱۳۶۳ ش). هدیة الاحباب. تهران: امیرکبیر.
51. متقی هندی، علی. (۱۴۰۱‌ق). کنز العمال. چاپ پنجم. بیروت: موسسه الرساله.
52. معارف، مجید و شریعتی نیاسر، حامد. (۱۳۹۵ ش). ارتباط نهج‌البلاغه با قرآن. تهران: بنیاد نهج‌البلاغه.
53. نادم، محمدحسن. (۱۳۸۸ ش). نهج‌البلاغه نقدها و پاسخ‌ها. قم: ادیان.
54. نادم، محمدحسن. (۱۳۹۱ ش). در آستانه نهج‌البلاغه. قم: دفتر نشر معارف.
55. معارف، مجید و نصرالهی، حامد. (1397ش) «اقدامات سیدرضی در نهج‌البلاغه»، پژوهش‌‌نامه علوی. سال نهم، شماره اول. ص61-86.
56. هدایت‌پناه، محمدرضا. (1380ش) «تشابه اسمی، تفاوت ماهوی نقدی بر مقاله علی بن ابی طالب در دائرة المعارف اسلام» حوزه و دانشگاه. 26: ص 161-198.
57. یافعی، عبدالله. (۱۴۱۷‌ق). مرآه الجنان. حواشی خلیل المنصور، بیروت: دارالکتب العلمیه.
58. شاکر، محمود. (1975م) «مواقف» مجله الکاتب. 170: ص22-36.