Nahjolbalagheh Research

Nahjolbalagheh Research

Modeling of Sufi Mystics' Patterns based on the Sayings of Amir al-Mu'minin(AS) with Emphasis on the Aphorisms of Nahj al-Balagha

Document Type : Original Article

Authors
1 univercity of qom
2 university of qom
Abstract
Intertextuality is a well-established method for examining the influence between texts, a technique widely employed by literati across various dimensions. Since the maturation of mystical prose in Iran, a significant inclination toward the sayings of Amir al-Mu'minin (AS) has been observed. Mystics regarded Imam Ali (AS) as the Khatam al-Awliya (Seal of the Saints) and the supreme role model for mystical teachings on attaining the Truth. Consequently, the Imam's discourse naturally served as their primary model for conveying practical teachings to disciples. This study, employing a descriptive-analytical approach through the lens of intertextuality and relying on library-based data, investigates the influence of the sayings of Amir al-Mu'minin (AS) specifically the aphorisms on three seminal mystical texts: Kashf al-Mahjub (5th century), Asrar al-Tawhid (6th century), and Tadhkirat al-Awliya (7th century). The findings reveal that mystics adopted the words of Imam Ali (AS) in both form and content across four key dimensions A: conceptual and thematic B: rhetorical ( imagery) C: musical (rhyme and parallelism) and D: linguistic conciseness and eloquence.
The results indicate that mystics utilized Nahj al-Balagha themes for thematic construction and employed its imagery to render abstract concepts more tangible. Furthermore, by emulating the linguistic eloquence of the Imam's aphorisms, they articulated mystical doctrines in short, often rhymed, sentences to enhance their persuasive impact and facilitate memorization for the seeker.
Keywords

منابع

. قرآن کریم
. نهج ­البلاغه،1391ش، سیدشریف محمدبن حسین، ترجمه: محمد دشتی، قم: موسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین علیه السلام.
1. احمدی، بابک،1376 ش، چهارگزارش از تذکره­الاولیا، تهران: مرکز.
2. براهنی، رضا،: 1371ش، طلا درمس، تهران: سخن.
3. بولتن، مارجری،: 1374ش، کالبدشناسی نثر، ترجمه و تألیف: احمد ابومحبوب، تهران: زیتون.
4. جرداق، جورج،2010م، الامام علیعلیه السلام صوت العداله الانسانیه، بیروت: شبکه الفکر:.
5. خطیبی، حسین، 1375ش، فنّ نثر در ادب پارسی، چاپ سوّم، تهران:انتشارات زوّار.
6. رستگار فسایی، 1390ش، منصور، انواع نثر فارسی، چاپ سوّم ، تهران: سمت.
7. سنایی، طریقه برحدیقه، علاء­الدّین بهادر متخلّص به علایی،1389ش، به کوشش: محمّدرضا یوسفی، قم: دانشگاه قم.
8. شفیعی­کدکنی، محمّدرضا،1392ش، زبان­ شعر در نثر صوفیه(درآمدی به سبک­شناسی نگاه عرفانی)، تهران: سخن.
9. عابدی، محمود،1383ش، درویش گنج بخش، تهران: سخن.
10. عطّارنیشابوری، فریدالدّین، 1372 ش،بررسی، تصحیح متن و توضیحات فهارس: محمّد استعلامی،چاپ هفتم، تهران: زوّار.
11. عطّارنیشابوری، فریدالدّین، 1374ش، تذکره­الاولیا، از روی نسخه نیکلسون، به کوشش: ا. توکّلی، با مقدمه انتقادی محمّد قزوینی، چاپ سوم، تهران: بهزاد.
12. علم­الهدی، سید رضی،1371ش، نهج­ البلاغه، ترجمه: سید جعفر شهیدی، چاپ سوم: تهران: آموزش انقلاب اسلامی.
13. فروزانفر، بدیع الزّمان،1370ش، احادیث مثنوی، چاپ پنجم، تهران: امیرکبیر.
14. فروزانفر، بدیع الزّمان،1390ش، شرح احوال و نقدآثار شیخ فریدالدین محمّد عطّار نیشابوری، تهران: معین.
15. فولادی، علیرضا، 1389ش، زبان عرفان، قم: فراگفت.
16.  محمّدبن منوّر میهنی، 1384ش، اسرار التوحید، به اهتمام: ذبیح الله صفا، چاپ دوم، تهران: فردوس.
17. محمّدبن منوّر میهنی، 1357ش، اسرار التوحید، تصحیح: احمد بهمنیار، چاپ دوم،تهران، طهوری.
18. محمّدبن منوّر میهنی،1366ش، اسرارالتّوحید فی­مقامات­الشّیخ ابی سعید، مقدّمه، تصحیح وتعلیق: محمّدرضا شفیعی کدکنی، تهران:آگاه:.
19. مستملی بخاری، ابوابراهیم اسماعیل، 1363ش، شرح­التّعرّف لمذهب­التّصوّف، با مقدّمه و تصحیح و تحشیه محمّد روشن، تهران: اساطیر.
20. النّیسابوری­الخرکوشی، 1999 م،  عبدالملک بن­محمّدبن­ابراهیم، تحقیق و تعلیق: بسّام محمّد بارود، ابوظبی: المجمع­­الثّقافی.
21. هجویری جلّابی، ابوالحسن علی بن عثمان، 1387ش،کشف­المحجوب، مقدمه، تصحیح وتعلیقات: محمود عابدی،  تهران: سروش.
22. یثربی، یحیی،1391ش، عرفان نظری، چاپ هفتم، قم: بوستان کتاب.
23. یوسفی، محمّدرضا، 1394ش، عرفان­پژوهی، قم: المصطفی.
مقالات
24. حسومی، حسین­ و محمد خاکپور و علی مهدوی­راد، 1391ش،  «شیوه­های تصویرسازی مفاهیم در نهج ­البلاغه»، مطالعات اسلامی، علوم قرآن وحدیث، شماره 89.
25. علی­محمد موذنی و حسین حسنی، 1388ش،  بررسی مضامین مشترک نهج­البلاغه و کشف­المحجوب هجویری، مجله دهخدا، شماره 1.
26. مرادزاده مقدم، طاهره و دیگران، 1401ش، بررسی تمثیلات عرفانی در نهج‌البلاغه و تذکرة­الاولیای عطّار، فصلنامه تحقیقات تمثیلی در زبان و ادب فارسی، شماره 53.
27.  مرادزاده مقدم، طاهره و دیگران،1401ش، بررسی مقایسه­ای موضوعات عرفانی در نهج‌البلاغه و تذکرةالاولیای عطّار، فصلنامه مطالعات ادبیات تطبیقی، شماره 62.