منابع
- ابن ابی ّ الحدید عزالدین ابوحامد، مذهب سنی معتزله)قرن هفتم( شرح نهجالبالغه، مصحح: محمد ابوالفضل ابراهیم، قم، ناشر:کتابخانه عمومیآیت اهلل مرعشی چاپ اول، سال 1378 ه ق. 131
- ابن میثم بحرانی )قرن هفتم(، ترجمه و شرح نهجالبالغه، مترجم: قربانعلی محمدی مقدم)معاصر( و علی اصغر نوابی یحیی زاده)معاصر( ناشر: مجمع تحقیقات اسالمیآستان رضوی مشهد سال 1417 ه ق.
- ارفع سید کاظم )معاصر( ترجمه نهجالبالغه، چاپ: دوم- تهران، ناشر: م تحقیق و نشر فیض کاشانی، 1421
- آملی جعفر )قرن،11 ترجمه و شرح نهجالبالغه، ناشر: امور فرهنگی روضه قدس رضوی مشهد،( 1397ه ق.
- انصاری قمیمحمد علی )معاصر( ترجمه نهجالبالغه )1مجلد( ناشر: منشورات نوین- تهران، بیتا - آیتی عبدالمحمد )معاصر(، ترجمه نهجالبالغه، چاپ:سوم، تهران ناشر: د. نشر فرهنگی م. نهجالبالغه1420
- بهشتی محمد )معاصر(، ترجمه نهجالبالغه، ناشر: منشورات شهریور با همکاری منشورات تابان.بیتا.
- جعفری سید محمد مهدی،ترجمه نهجالبالغه، موسسه نشر وتحقیقات ذکر،تهران،چاپ چهارم،سال1389 ه ش.
- جعفری محمد تقی)معاصر( ترجمه و تفسیر نهجالبالغه، مشهد )آستان قدس(چاپ دوم، 1392هش.
- خاتمی احمد )معاصر(،فرهنگنامه موضوعی نهجالبالغه ناشر: سروش تهران )نشر صدا و سیما( چاپ اول،سال 1381ه ش.
فصلنامه النهج / شماره 49 /تابستان
- خاقانی محمد)معاصر(جلوههای بالغت در نهجالبالغه،تهران، ناشر: انتشارات بنیاد.چاپ دوم، سال 1390ه ش.
- خویی، حبیب اهلل )قرن 14( اثر: منهاج البراعة)21 ج( مصحح: میانجی چاپ: ،4 تهران نشر: مکتبه االسالمیه
- دحداح انتوان، معجم القواعد،مترجم: قاسم بستانی، ناشر: داراالعتصام، بیروت.چاپ اول سال 95
1376 ه ش.
- دشتی محمد )معاصر(ترجمه نهجالبالغه، قم، ناشر: موسسه چاپ و نشر، چاپ اول، سال 132
1341 ه ش.
- دینپرور، سیدجمالالدین، نهجالبالغه پارسی، تهران: انتشارات بنیاد نهجالبالغه، .1384 - راغب اصفهانی محمد)قرن6(، مفردات فی غریب قرآن، ناشر: نشر کتاب، مصر چاپ دوم انتشار: 1404
- راوندی سعید )7( منهاج البراعة )3مجلد(مصحح: کوهکمری ناشر: کتابخانه مرعشی – قم انتشار: 1406 ه ق.
- رشیدی، غالمرضا،ترجمه و مترجم، مشهد: شرکت به نشر 1378 ه ق.
- زمانی مصطفی )معاصر( ترجمه نهجالبالغه، تهران، ناشر: م. نبوی چاپ و نشر.چاپ ،12 سال 1384 ه ش.
- سیوطی عبدالرحمن)849 –911ق( البهجة المرضیه قم ناشر: م. نشر هجرت.چاپ .11سال 1391 ه ش.
- شهیدی سید جعفر،ترجمه نهجالبالغه، تهران، ناشر،ش. فرهنگی چاپ و نشر،چاپ 14سال
1420ه ق.
- طاهره صفارزاده، اصول و مبانی ترجمه، تهران: نشر همراه، .1380
نقدی متنی و فرامتنی بر جستاری از ترجمه نهجالبالغه محمد دشتی
- فرخزاد، فرزانه، نخستین درسهای ترجمه، نشر دانشگاهی، .1370
- فیض االسلام سید علی نقی، ترجمه نهجالبالغه م. چاپ و نشر فیض و منشورات فقیه.سال 1421 ه ق.
- ماندی،جرمی،آشنایی با مطالعات ترجمه، ترجمه حمید کاشانیان، تهران انتشارات رخ، سال 1384 ه،ش
- مدرس وحید احمد)معاصر(شرح نهجالبالغه )12 ج( )شرح کتاب مطول تفتازانی–خ 1402ق( چاپ: اول- قم
- منتظری، حسینعلی)معاصر( درسهایی از نهجالبالغه،تهران، ناشر:انتشارات سرایی، چاپ دوم سال1380 ه،ش
- الموسوی سید عباس شرح نهجالبالغه )پنج مجلد(،بیروت: دارالرسول و دار المحجه،چاپ اول،سال 1418 ه ق.
- میمندی نژاد، محمدجواد، اصول ترجمه،تهران: مؤسسه انتشارات چاپ، .1358
- ناظمیان رضا،حاجمؤمن حسام)معاصر(، پذیرش 1391/11 عنوان اثر: مقاله ساخت و بافت ترجمه متون دینی
- نقیبی، ابوالقاسم. ناشر: مرکز نشر و چاپ پیامنور.چاپ دوم، سال 1390ه ش.
- نواب الهیجی، محمد باقر)قرن 13(،شرح نهجالبالغه )1 مجلد( ناشر: اخوان کتا بچی، تهران.بیتا.
ضمائم: معرفی برخی شارحین و مترجمین در مقاله
- عالمه محمد تقی جعفری)ره(: متولد 1304در تبریز که در محضر آیات عظام کسب فیض نموده و بیش از 80 اثر از ایشان به چاپ رسیده و از آثار وی شرح و ترجمه نهجالبالغه در 27جلد که به 9مجلد تبدیل شده است و هنوز 60 کتاب و مقاله موجود از استاد منتشر نگردیده است مذاکرات علمیبا سراسر جهان داشت نتیجه دو جلد تکاپوی اندیشهها منتشر شده( بررسی افکار راسل(است. در سال 1377استاد به رحمت ایزدی پیوست.
- ابن ابی الحدید معتزلی: ابوحامد عبدالحمید بن هبة اهلل بن محمد ابن محمد ابن حسین مدائنی )580-656ه ق( که آرا معتزله بصره و بغداد را فرا گرفت و مورد توجه مستنصر عباسی شد و مستنصریات را نوشت دارای تالیفات زیادی از جمله شرح نهجالبالغه در 20جلد و علوم عظیمیچون تاریخ صدر اسالم است
- ابن میثم)میثم ابن علی ابن میثم بحرانی(: شیعی وصوفی، وفات 679یا،699مورد تقدیر خواجه نصیر، مال صدرا، عالمه حلی و ابن طاووس بوده است از مهمترین آثار وی شرح نهجالبالغه فصلنامه النهج / شماره 49 /تابستان
که سه شرح کبیر، متوسط و صغیر بر آن نوشته و در آنها روش مقایسهای در پیش گرفته است ترجمه و شرح وی یک شرح ادبی،منطقی و کالمیاست که برای باز داشتن عطا ملک جوینی و دو پسرش از بررسی کتب بی فایده ادبی نگاشته است.
- عالمه هاشمیخوئی)1261-1324ه ق(: در حرم عبدالعظیم مدفون است.منهاج البراعه فی شرح نهجالبالغه از مهمترین اثرات ایشان است در مقدمه به ذکر سه شرح راوندی، ابن ابی الحدید و ابن میثم پرداخته است و چون گاه طرق روایات او با روایات سید رضی متفاوت است شرح خود را منهاج البراعه نامیده است.