Nahjolbalagheh Research

Nahjolbalagheh Research

Principle of Trace as Given by Ibn Abe `l-Hadid in his Commentary of Nahj ul-Balagah

Document Type : Original Article

Authors
1 Phd student at University of Quran and Hadith
2 Assistant professor at Islamic Azad University
3 Assistant professor at University of Quran and Hadith
Abstract
One fundamental principle in theology, kalam, is called as that of lutf; adliyah has relied on the principle much. The principle as a branch of the problem of husn and qubh has been used by theologians. Nahj ul-Balaghah as a religious text has attracted attention of Shiite and Mu`tazelite scholars. Ibn Abe `l-Hadid is among those Mu`tazelite scholars that commented this book. Though he is well-known as a historian and a literary scholar, his theological works denotes his knowledge and profession in theology. He has used the principle in different places of his work. As is clarified in the paper, Ibn Abe `l-Hadid, defining the principle and its realm of usage and its essentiality, has applied it to prove his view in 28 cases.
Keywords

  • منابع و مآخذ

    الف) کتاب‌ها

    • قرآن کریم، ترجمه محمدمهدی فولادوند.
    • نهج‌البلاغه، گردآوری سید رضی، ترجمه سید جعفر شهیدی، 1368، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
    • ابن ابی‌الحدید، 1387 ق، شرح نهج‌البلاغه، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دار إحیاء الکتب العربیه.
    • حریثی، احمد، 2011 م، المعتزله و الأحکام العقلیه و مبادی القانون الطبیعی، بغداد، شرکه بیت الورّاق للنشر المحدوده.
    • ربانی گلپایگانی، علی، 1418 ق، القواعد الکلامیه، قم، مؤسسه امام صادقعلیه‌السلام .
    • شمری، رؤوف، 1435 ق، الوجود الإلهی عند ابن‌ابی الحدید، مشهد، مجمع البحوث الإسلامیه.
    • صالح محمد السّید، محمد، 1998 م، الخیر و الشر عند القاضی عبد الجبّار، قاهره، دار قباء.
    • عبدالجبّار، 1422 ق، شرح الاصول الخمسه، تحقیق احمد بن حسین ابی‌هاشم، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
    • کیانی فرید، مریم، 1393، کلام شیعه، کلام معتزله: پژوهشی مقایسه‌ای بر مبنای متون قرن‌های چهارم و پنجم، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
    • مکدرموت، مارتین، 1372، اندیشه‌های کلامی شیخ مفید، ترجمه احمد آرام، تهران، دانشگاه تهران.
    • منشد نصرالله، جوادکاظم، 1384، شرح نهج‌البلاغه لابن ابی‌الحدید رؤیه اعتزالیه عن الامام علیعلیه‌السلام ، قم، ذوی القربی.

    ب) مقاله‌ها

    • ربانی گلپایگانی، علی، 1368، «تحقیقی پیرامون قاعده لطف»، نور علم، شماره 34، ص 93 ـ 82، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
    • صالحی، ابراهیم، 1392، «قاعده لطف در قرآن و روایات (نقد و بررسی ادلّه موافقان و مخالفان)»، آیین حکمت، شماره 16، ص 94 ـ 63، قم، دانشگاه باقرالعلوم×.
    • قادری، سید رضی، 1385، «قاعده لطف با تقریری روشن و در قالبی مختصر»، کلام اسلامی، شماره 57، ص 99 ـ 87، قم، مؤسسه امام صادقعلیه‌السلام .
    • کریمی، حمید، 1394، «بازخوانی انتقادی ادلّه موافقان و مخالفان قاعده لطف در مباحث کلامی»، اندیشه نوین دینی، شماره 42، ص 80 ـ 67، قم، دانشگاه معارف اسلامی.