Nahjolbalagheh Research

Nahjolbalagheh Research

A Comparative Study of the Meaning of Belief, Iman, in Ibn Abi al-Hadid and Ibn Meitham`s Commentaries

Document Type : Original Article

Authors
1 Assistant professor at Khwarazmi University.
2 Level four Student at Hawzah Elmiyah.
Abstract
Ibn Abi al-Hadid and Ibn Meitham are two well-known Commentators of Nahj al-Balaghah lived in seventh century. The former, on his Mu’tazelite view, has known human action to be in the concept of belief; the latter, however, on the basis of Imamiyah`s view, has opposed the former`s and counted action as one of the effects of belief. As understood with the comparison made between the two commentaries, it was made clear that the commentators` theological views have been of considerable effects in exposition of Imam`s speeches. Ibn Meitham has interpreted Imam`s speech on his personal view only; while in some cases Ibn Abi al-Hadid`s Mu’tazilite exposition has been of such great consequences that introduce his view as the best. In the paper, therefore, it has tries to give a brief biography of the two commentators and to show the particularities of their commentaries. And finally, different cases of the effects of their views in the field has been referred to.
Keywords

  • منابع و مآخذ

    • قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
    • نهج‌البلاغه، گردآوری سید رضی، ترجمه علی شیروانی، قم، نسیم حیات.
    • آقابزرگ تهرانی، محسن بن علی، 1381 ق، الذریعه إلی تصانیف الشیعه، بیروت، دار الأضواء.
    • ابن‌ابی‌الحدید، عبدالحمید بن هبه الله، 1375، جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن‌ابی‌الحدید، ترجمه محمود مهدوی دامغانی، تهران، نشر نی.
    •  1998 م، شرح نهج‌البلاغه، بیروت، دار الکتب العلمیه.
    • ابن‌طقطقی، محمد بن علی، 1360، تاریخ الفخری، ترجمه محمد وحید گلپایگانی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
    • ابن‌فارس، احمد بن فارس، 1414 ق، معجم مقاییس اللغه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
    • ابوحیان، محمد بن یوسف، 1420 ق، البحر المحیط فی التفسیر، بیروت، دار الفکر.
    • ابوزید، نصر حامد، 1998 م، الاتجاه العقلی فی التفسیر، بیروت، مرکز الثقافی العربی.
    • امین، سید محسن، 1403 ق، أعیان الشیعه، بیروت، دار التعارف.
    • ابن‌میثم بحرانی، میثم بن علی، 1427 ق، شرح نهج‌البلاغه (المصباح، شرح الکبیر)، تهران، الکتاب.
    • پهلوان، منصور، 1386، «ویژگی‌های شرح ابن‌میثم بحرانی بر نهج‌البلاغه»، فصلنامه مقالات و بررسی‌ها، شماره 84، ص64 ـ 33، تهران، دانشگاه تهران.
    • حسینی زبیدی، محمد مرتضی، 1414 ق، تاج العروس من جواهرالقاموس، بیروت، دار الفکر.
    • حسینی خطیب، عبدالزهراء، 1367، مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، بیروت، دار الزهراء.
    • حلّی، حسن بن یوسف بن مطهر، 1423 ق، الألفین، قم، هجرت.
    • رازی، فخر الدین محمد بن عمر، 1420 ق، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
    • زمخشری، محمود بن عمر، 1407 ق، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، بیروت، دار الکتاب العربی.
    • سبحانی، جعفر، 1427 ق، بحوث فی الملل و النحل، قم، النشر الإسلامی و مؤسسه الإمام الصادق علیه‌السلام .
    •  1385، الإیمان و الکفر فی الکتاب و السنه، قم، مؤسسه امام صادق علیه‌السلام .
    •  1412 ق، الإلهیات علی هدی الکتاب و السنه و العقل، قم، مؤسسه امام صادق علیه‌السلام .
    • شوشتری، محمدتقی، 1376، بهج الصباغه فی شرح نهج‌البلاغه، تهران، بنیاد نهج‌البلاغه.
    • طوسی، محمد بن حسن، بی‌تا، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار إحیاء التراث العربی .
    • فراهیدی، خلیل بن احمد، 1409 ق، کتاب العین، قم، هجرت.
    • قاضی عبد الجبار، قوام الدین، 1422 ق، شرح الأصول الخمسه، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
    •  بی‌تا، متشابه القرآن، قاهره، مکتبه دار التراث.
    •  1426 ق، تنزیه القرآن عن المطاعن، بیروت، دار النهضه الحدیثه.
    • مکدرموت، مارتین، 1372، اندیشه‌های کلامی شیخ مفید، ترجمه احمد آرام، تهران، دانشگاه تهران.
    • مکارم شیرازی، ناصر، 1421 ق، الأمثل فی تفسیر کتاب الله المنزل، ترجمه محمدعلی آذرشب، قم، مدرسه الإمام علی بن أبی طالب علیه‌السلام .
    • معرفت، محمدهادی، 1415 ق، التمهید فی علوم القرآن، قم، مؤسسه النشر الاسلامی.
    • مطهری، مرتضی، 1367، سیری در نهج‌البلاغه، تهران، صدرا.
    • نیشابوری، نظام الدین حسن بن محمد، 1416 ق، تفسیر غرائب القرآن و رغائب الفرقان، بیروت، دار الکتب العلمیه.