Nahjolbalagheh Research

Nahjolbalagheh Research

A Study of the Limit of Poverty and the Causes Affecting It

Document Type : Original Article

Authors
1 Phd student at Tarbiat Modares University.
2 Assistant Professor in Tarbiat Modares University
3 Associate Professor in Razavi University of Islamic Sciences
Abstract
Poverty has been counted among the most notable socio-economic problems whose destructive and vast effects has provoked the policy-makers in different fields to suggest and perform various policies for destroying it. The first step of the policies lies in recognizing the poverty-stricken, the fact that given ambiguity in poverty limit may not be established. As is understood, the limit of poverty is also affected by different approaches of measuring poverty and its indicator. The paper, applying descriptive and analytical method, has intended to explain Imam Ali`s view on the limit of poverty and the agents affecting it. Imam Ali (a) has viewed the limit of poverty to be subsistent requirements for life, kifaf. The limit of poverty is considered to be in proportion to need, In the field of consumption, near to moderation and justice and being in proportion to spiritual and bodily qualities and official and personal position etc. in this way, contrary to the current concept of absolute and relative line of poverty, the limit of poverty may not be viewed to be the same for all cases; rather, it is relative and personal.
Keywords

  • منابع و مآخذ

    الف) کتاب‌ها

    • قرآن کریم.
    • نهج‌البلاغه، گردآوری سید رضی، تصحیح صبحی صالح، قم، دار الهجر.
    • ابن‌اثیر جزری، مبارک بن محمد، 1367، النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، تحقیق محمود محمد طناحی، قم، اسماعیلیان.
    • ابن‌طاووس، علی بن موسی، 1416، التشریف بالمنن فی التعریف بالفتن (الملاحم و الفتن)، تحقیق مؤسسه صاحب الأمرعجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف ، قم، مؤسسه صاحب الأمرعجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف .
    • ابن‌عباد، صاحب، 1414، المحیط فی اللغه، تحقیق محمد حسن آل یاسین، بیروت، عالم الکتاب.
    • ابن‌فارس، احمد، 1404، معجم مقاییس اللغه، تحقیق عبدالسلام محمد هارون، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
    • ابن‌منظور، محمد بن مکرم، 1414، لسان العرب، تحقیق جمال الدین میردامادی، بیروت، دار الفکر.
    • باقری تودشکی، مجتبی، 1388، اصول کلی الگوی مصرف در اسلام، اصلاح الگوی مصرف، به کوشش سید حسین میرمعزی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    •  1391، جایگاه کفاف و توسعه در الگوی مصرف اسلامی؛ اصلاح الگوی مصرف از منظر اقتصادی، به کوشش ناصر جهانیان، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    • تمیمی آمدی، عبدالواحد، 1366، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، تحقیق و تصحیح مصطفی درایتی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
    • ثقفی، ابراهیم بن محمد، 1410، الغارات، تحقیق عبدالزهراء حسینی، قم، دار الکتاب الإسلامی.
    • حرانی، حسن بن علی بن شعبه، 1404، تحف العقول، تحقیق علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
    • جوهری، اسماعیل، 1407، صحاح اللغه، بیروت، دار العلم.
    • حسینی، سیدرضا، 1386، سیره اقتصادی امام علی علیه‌السلام ، تهران، کانون اندیشه جوان.
    • حسینی، سیدرضا، 1388 الف، الگوی تخصیص درآمد و نظریه رفتار مصرف کننده مسلمان، تهران، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    • حسینی، سیدرضا، 1388 ب، مبانی و مفروضات نظریه رفتار مصرف کننده در اقتصاد اسلامی، اصلاح الگوی مصرف، به کوشش سیدحسین میرمعزی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    • حسینی، سیدرضا، 1391، الگوی مطلوب تخصیص درآمد در چارچوب اسلامی؛ اصلاح الگوی مصرف از منظر اقتصادی، به کوشش ناصر جهانیان، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    • دادگر، یدالله، 1386، اقتصاد بخش عمومی، قم، دانشگاه مفید.
    • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، 1412، مفردات ألفاظ القرآن، تحقیق صفوان عدنان داوودی، بیروت و دمشق، دار القلم و الدار الشامیه.
    • زاهدی اصل، محمد، 1381، مبانی رفاه اجتماعی، تهران، دانشگاه علامه طباطبایی.
    • زمخشری، محمود، 1979، أساس البلاغه، بیروت، دار صادر.
    • صدوق، محمد بن علی، 1362، الخصال، تحقیق علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
    •  1413، من لا یحضره الفقیه، تحقیق علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
    • عسکری، حسن بن عبدالله، 1400، الفروق فی اللغه، بیروت، دار الآفاق الجدیده.
    • فراهانی فرد، سعید، 1387، نگاهی به فقر و فقرزدایی از دیدگاه اسلام، تهران، کانون اندیشه جوان،
    • فراهیدی، خلیل بن احمد، 1409، کتاب العین، قم، هجرت.
    • فیتس پاتریک، تونی، 1383، نظریه رفاه (سیاست اجتماعی چیست؟)، ترجمه هرمز همایون فر، تهران، موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی.
    • فیومی، احمد بن محمد، 1414، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، قم، دار الهجره.
    • قمی، علی بن ابراهیم، 1404، تفسیر القمی، تحقیق طیب موسوی جزائری، قم، دار الکتاب.
    • کلینی، محمد بن یعقوب، 1429، الکافی، تحقیق دارالحدیث، قم، دار الحدیث.
    • مازندرانی، محمد صالح، 1382، شرح الکافی (الأصول و الروضه)، تحقیق ابوالحسن شعرانی، تهران، المکتبه الإسلامیه.
    • مجلسی، محمدباقر، 1403، بحار الأنوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهارعلیهم‌السلام ، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
    • مصطفوی، حسن، 1368، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    • میرمعزی، سیدحسین، ‌1388، الگوی مصرف کلان در جامعه اسلامی؛ اصلاح الگوی مصرف، به کوشش سیدحسین میرمعزی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    • میبدی، حسین، 1411 ق، دیوان أمیرالمؤمنین علیه‌السلام ، ترجمه و تحقیق مصطفی زمانی، قم، دار نداء الإسلام.
    • ‌هاشمی شاهرودی، سید محمود، 1387، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام ، قم، موسسه دایره المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم‌السلام .
    • یوسفی، احمدعلی، 1387، نظام اقتصاد علوی (مبانی، اهداف و اصول راهبردی)، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    •  1391، حد مصرف مطلوب به عنوان هدف نظام اقتصادی اسلام؛ اصلاح الگوی مصرف از منظر اقتصادی، به کوشش ناصر جهانیان، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

    ب) مقاله‌ها

    • ادیبی سده، مهدی، 1375، «برشمردن عوامل ایجاد فقر و تعیین سهم هر کدام»، مجموعه مقالات گردهمایی بررسی مسئله فقر و فقرزدایی، ج اول، تهران، سازمان برنامه و بودجه.
    • اسدی، خسرو، 1369، «فقرزدایی در قالب برنامه‌های اجتماعی و اقتصادی»، اولین سمینار فقر و فقرزدایی، آبان 68، ج 1، تهران، سازمان بهزیستی کشور.
    • پژویان، جمشید، 1375، «فقر، خط فقر و کاهش فقر»، مجموعه مقالات گردهمایی بررسی مسئله فقر و فقرزدایی، ج اول، تهران، سازمان برنامه و بودجه.
    • حاج علی فرد، حسن، 1375، «اندازه‌گیری فقر و شناسایی ویژگی‌های خانوارهای زیر خط فقر»، مجموعه مقالات گردهمایی بررسی مسئله فقر و فقرزدایی، ج اول، تهران، سازمان برنامه و بودجه.
    • دادگر، یدالله و مجتبی باقری ، 1386، «مطالعه تطبیقی حد فقر شریعت»، اقتصاد اسلامی، شماره 25، ص 60 ـ 37، قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    • رحیمی سوره، صمد و سیدحسن رضوی، 1375، «نگرشی بر جایگاه روستا و روستاییان در برنامه فقرزدایی»، مجموعه مقالات گردهمایی بررسی مسئله فقر و فقرزدایی، تهران، سازمان برنامه و بودجه.
    • رئیس دانا، فریبرز، 1379، «نقد روش در پدیده شناسی فقر»، فقر در ایران (مجموعه مقالات)، تهران، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.
    • زیاری، کرامت الله، 1375، «مفاهیم و متدولوژی تعیین خط فقر»، مجموعه مقالات گردهمایی بررسی مسئله فقر و فقرزدایی، ج اول، تهران، سازمان برنامه و بودجه.
    • سروش، محمد، 1375، «فقه و تعیین خط فقر»، مجموعه مقالات گردهمایی بررسی مسئله فقر و فقرزدایی، ج اول، تهران، سازمان برنامه و بودجه.
    • کارشناس، مجید، 1375، «فقر و تأثیر آن در افزایش انحرافات اجتماعی از دیدگاه جامعه شناسی اسلامی»، مجموعه مقالات گردهمایی بررسی مسئله فقر و فقرزدایی، تهران، سازمان برنامه و بودجه.
    • کتابچی، محمود، 1375، «فقر و مسکن»، مجموعه مقالات گردهمایی بررسی مسئله فقر و فقرزدایی، ج اول، تهران، سازمان برنامه و بودجه.
    • یوسفی، احمدعلی، 1395، «رابطه کفاف و توسعه در مصرف بر اساس روایات اسلامی»، علوم حدیث، شماره 80، ص 158 ـ 138، قم، دانشگاه قرآن و حدیث.
    •  1377، «مقایسه مفاهیم فقر و مسکنت با دو مفهوم فقر مطلق و نسبی»، نامه مفید، شماره 16، قم، دانشگاه مفید.

    ج) سایت‌ها

    • سایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، «آشنایی با معنی و مفهوم فرهنگ»، فصلنامه فرهنگ عمومی، ش 2: pcci.farhang.gov.ir/fa/magazin/faslname/faslname2/culture
    • ویکی پدیا، فرهنگ https: //fa.m.wikipedia.org/wiki/