Nahjolbalagheh Research

Nahjolbalagheh Research

A Study of the Sources of Those Wisdoms Ascribed to Imam Ali (a) in Ibn Abi al-Hadid`s Commentary of Nahj al-Balaghah

Document Type : Original Article

Authors
Mansoor Pahlevan 1
Marziyah Shekuhandeh 2
1 Professor at University of Tehran.
2 Phd student at Research Institution of Nahju’l-Balaghah
Abstract
Al-hikam al-mansubah ila Amir al-Mu’minin is the final part of Ibni Abi al-Hadid’s commentary of Nhaj al-Balaghah is known as one traditional collection including almost one thousand wisdoms of Imam Ali`s; the author has added this part to his commentary as a complement for Imam’s wisdoms in Nhaju’lbalaghah. The commentator has gathered the complement without referring to any source. In the paper, it has been sought to discover the sources of the complement.  In this study more than half of the sources of the wisdoms has been recognized and introduced as follows: Nhaj al-Balaghah 2.4%, Al-Kafi 2.9%, Tuhaf al-Uqul 5%, Al-Khisal 1.9%, Ghurar al-Hikam wa Durar al-Hikam 10.2%, Kanz al-Fawa`id 2.8%, Tanbih al-Khawatir 4.4%, `Uyun al-Hikam wa al-Mawa’iz 10.8%, Al-Bayan wa al-Tabyeen 4.7%, Majma’ al-Amthal 3.3%, Shu`ab al-Iman 3.3%, `Uyun al-Akhbar 6.5%, Rabi` al-Abrar 13.4%, Al-Tazkirat al-Hamduniyah 14.8% and Tarikhi Madinati Damishq 4.5%.
Keywords
Imam Ali’s Wisdoms
Al-Hikam al-Mansubah
Sharhi Ibni Abi al-Hadid

  • منابع و مآخذ

    • نهج‌البلاغه، گردآوری سید رضی، ترجمه دشتی، قم، مؤسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین علیه‌السلام .
    • آقابزرگ طهرانی، بی‌تا، الذریعه، بیروت، لبنان، دار الأضواء، چ دوم.
    • ابن‌ابی‌الحدید، 1378 ق / 1956 م، شرح نهج‌البلاغه، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دار احیاء الکتب العربیه.
    • ابن حمدون، محمد بن حسن، 1996 م، التذکره الحمدونیه، تحقیق احسان عباس و بکر عباس، بیروت، دار صادر.
    • ابن‌خلکان، شمس الدین احمد، بی‌تا، وفیات الاعیان و انباء ابناء الزمان، تحقیق احسان عباس، بیروت، دار الثقافه.
    • حرانی، حسن بن علی ... بن شعبه، 1398 ق.، تحف العقول عن آل الرسول’، تصحیح علی اکبر غفاری، تهران، کتابفروشی اسلامیه.
    • ابن‌عساکر، علی بن حسن، 1415، تاریخ مدینه دمشق، تحقیق علی شیری، بیروت، دار الفکر.
    • ابن‌منظور، محمد بن مکرم، 1405 ق، لسان العرب، قم، ادب حوزه.
    • ابن ندیم بغدادی، ابوالفرج محمد بن ابی یعقوب، 1391 ق / 1971 م، فهرست ابن ندیم، تحقیق رضاتجرد، تهران، دانشگاه تهران.
    • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، 1392 ق / 1972، معجم مفردات الفاظ القرآن، تحقیق ندیم مرعشی، المکتبه المرتضویه لإحیاء آثار الجعفریه.
    • خوئی، سید ابوالقاسم، 1413 ق / 1992 م، معجم رجال الحدیث، بی‌جا، چ پنجم.
    • بیهقی، احمد بن حسین، بی‌تا، شعب الایمان، تحقیق ابو هاجر محمد السعید بن بسیونی زغلولی، بی‌جا.
    • بلاذری، احمد بن یحیی ، بی‌تا، انساب الاشراف، تحقیق سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت، لبنان، دار الفکر.
    • تمیمی آمدی، عبدالواحد، بی‌تا، غرر الحکم و درر الکلم، ترجمه محمدعلی انصاری، تهران.
    • جاحظ، 1345 ق / 1926 م، البیان و التبیین، بی‌جا، المطبعه التجاریه الکبری، چ اول.
    • حاجی خلیفه، 1402 ق / 1982 م، کشف الظنون عن اسامی الکتب و الفنون، بیروت، دار الفکر.
    • حرعاملی، 1414 ق، وسایل الشیعه، قم، مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام . چ دوم.
    • حسینی خطیب، سید عبدالزهراء، 1409 ق / 1988 م، مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، بیروت، دار الزهراءعلیها‌السلام .
    • دلشاد تهرانی، مصطفی، 1363، چشمه خورشید، تهران، دریا، چ دوم.
    • دوانی، علی، 1363، مفاخر اسلام، تهران، امیرکبیر.
    • دینوری، ابن‌قتیبه، بیروت، 1424 ق / 2003 م، عیون الاخبار، بیروت، دار الکتب العلمیه، چ سوم.
    • زمخشری، جارالله محمود، 1412 ق / 1992 م، ربیع الابرار و نصوص الاخبار، تحقیق عبدالامیرمهنا، بیروت، مؤسسه الاعلمی.
    • صدوق، محمد بن علی، 1403 ق / 1362، الخصال، تحقیق علی اکبر غفاری، قم، مؤسسه نشراسلامی.
    •  1403 ق / 1362، من لایحضره الفقیه، تحقیق علی اکبر غفاری، قم، مؤسسه نشراسلامی.
    • طوسی، محمد بن حسن، 1415 ق، رجال الطوسی، تحقیق جواد قیومی، اصفهانی، قم، موسسه‌ نشر اسلامی.
    •  1417 ق، الفهرست، تحقیق جواد قیومی، اصفهانی، مؤسسه النشر الفقاهه.
    • طباطبایی، سید محمدحسین، 1376، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی و ناصر مکارم شیرازی، قم، بنیاد علمی و فکری علامه طباطبایی با همکاری مرکز نشرفرهنگ رجاء، چ ششم.
    • امینی، عبدالحسین، 1397 ق / 1977 م، الغدیر، ‌ بیروت، دار الکتب العربیه، چ چهارم.
    • فتال نیشابوری،‌ بی‌تا، روضه الواعظین، تحقیق سید محمدمهدی و سید حسن خرسان، قم، منشورات الشریف الرضی.
    • قمی، عباس، 1379 ش / 1420 ق، هدیه الاحباب فی المعروفین فی الکنی والالقاب، قم، مؤسسه نشر اسلامی.
    • کاشف الغطاء، هادی، بی‌تا، مستدرک نهج‌البلاغه، بی‌جا، منشورات مکتبه الاندلس.
    • کراجکی، ابوالفتح، 1394 ق، معدن الجواهر، تحقیق سید احمد حسینی، قم، مهراستوار، چ دوم.
    • کلینی، محمد بن یعقوب، 1363، الکافی، تحقیق علی اکبرغفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چ پنجم.
    • لیثی واسطی، کافی‌الدین علی بن محمد، 1376، عیون الحکم و المواعظ، تحقیق حسین حسنی بیرجندی، قم، دار الحدیث.
    • مجلسی، محمدباقر، 1403 ق / 1983 م، بحار الانوار، تحقیق علی اکبر غفاری، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چ دوم.
    • معارف، مجید، 1376، پژوهشی در تاریخ حدیث شیعه، تهران، مؤسسه فرهنگی و هنری ضریح، چ دوم.
    • مدرس، محمدعلی، 1379، 1420 ق، ریحانه الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه واللقب، قم، موسسه نشراسلامی.
    • موسوی اصفهانی، محمدباقر، بی‌تا، روضات الجنات فی احوال العلماء و السادات، تحقیق الهه اسماعیلیان، بی‌جا.
    • نجاشی، احمد به علی، 1316، فهرست اسماء مصنفی الشیعه (رجال النجاشی)، قم، موسسه نشراسلامی، چ پنجم.
    • نویری، بی‌تا، نهایه الأرب فی فنون الأدب، قاهره، وزاره الثقافه و الارشاد.
    • ورام بن ابی فراس، ابوالحسین، 1369، تنبیه الخواطر و نزهه النواظر (مجموعه ورام)، ترجمه محمدرضا عطائی، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی.