Nahjolbalagheh Research

Nahjolbalagheh Research

Explaining the Negative Aspects of Management in Nahj al-Balagha

Document Type : Original Article

Authors
Seyed Mohammad Hosein Kamani 1
Leila Keshavarzi 2
1 Department of Management ,Payame Noor University
2 Department of management, Payame Noor University
Abstract
In Nahj al-Balagha, the negative aspects of management have not received serious attention compared to the positive aspects, which have been systematically compiled. The present study examines the negative aspects of management from the perspective of Imam Ali (peace be upon him) in Nahj al-Balagha and its commentary. It has extracted 440 instances of negative aspects of management through a targeted study and a combined content analysis method, emphasizing the counting of analysis units (words) in the quantitative section and conceptual analysis in the qualitative section from the mentioned sources. All negative aspects derived from Nahj al-Balagha have been summarized into 20 groups based on commonalities such as origin, effect, and cause-and-effect relationship. The research results indicate that these 20 groups can be categorized under the principle of ignorance, and within it, oppression and injustice. Since the word "ignorance" is frequently repeated in selected books of Nahj al-Balagha and its commentary, it can be considered one of the most important negative aspects. Ignorance encompasses a wide range of meanings and should not be limited to its current and conventional sense. Oppression and injustice rank next among the negative aspects, holding special importance in establishing governance at the macro level and micro-management at the organizational level.
Keywords
Management Don'ts
Content Analysis
Nahj al-Balagha
منابع
. نهج‌البلاغه، 1383ش، محمدبن حسین (سید رضی)،ترجمه: محمد دشتی. قم: بنیاد نهج‌البلاغه.
1. آستن، چارلز اف. 1377ش. نباید‌های مدیریت. ترجمه: پرهام، سیروس. تهران: فرزان. 
2. آمدی، عبدالواحد. 1420ه. غررالحکم ودررالکلم. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
3. آیتی، سید هاشم. 1374ش. درس هایی از نهج‌البلاغه. تهران: سمت.
4.  استراوس، انسلم و کربین، جولیت. 1391ش. مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای. ترجمه: افشار، ابراهیم. تهران: نشر نی.
5. احمدی، مسعود. 1390ش. مدیریت اسلامی (اصول، مبانی، مفاهیم و الگوها). تهران: انتشارات پژوهش‌های فرهنگی. 
6. ابی‌الحدید، ابن. 656-586 ق. شرح نهج‌البلاغه. ترجمه: لایقی، غلامرضا. تهران: کتاب  نیستان.
7. امیری، علی نقی. 1395ش. نوع شناسی ومصادیق مدیریت در نهج‌البلاغه. قم: پژوهشگاه حوزه ودانشگاه.
8. امیری، علی نقی. 1396ش. الگوی اداره در نهج‌البلاغه . قم: پژوهشگاه حوزه ودانشگاه.
9.  بهنیافر، احمدرضا، 1393ش، مفهوم جاهلیت در قرآن و متون تاریخی، دانشنامه موضوعی قرآن. http://www.ommolketab.net/
10.  امینی، ابراهیم. 1388 ق. امامت و امامان. قم: مؤسسه بوستان کتاب.
11. بحرانی، میثم ابن علی. 1366ش. اختیار مصباح السالکین. مصحح: امینی، محمد هادی. مشهد: بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی.
12. تقوی دامغانی، سید رضا. 1372ش.  نگرشی بر مدیریت اسلامی. تهران: انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی.
13. جعفری، محمد تقی. 1390ش. ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه. تهران: نشرصدرا
14. جعفری، محمدتقی. 1389ش. حکمت اصول سیاسی اسلام. قم: مؤسسه نشر استاد جعفری.
15. جوادی آملی، عبدالله. 1390ش. عدالت و مدیریت در نهج‌البلاغه. تهران: مرکز نشر اسراء.
16. حائری پور، محمد. 1382ش. نهج‌البلاغه و روانشناسی مدیریت. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی.
17. حجتی، سید مهدی، 1382ش. ترجمه نهج‌البلاغه فارسی به زبان ساده. تهران: نشر فاخر.
18. دلشاد تهرانی، مصطفی. 1380ش. دولت آفتاب: اندیشه سیاسی و سیره حکومتی علی علیه السلام. تهران: انتشارات دریا. 
19. دلشاد تهرانی، مصطفی. 1380ش. رهزنان دین: آسیب شناسی دین و دینداری در نهج‌البلاغه.  تهران: انتشارات دریا. 
20. دلشاد تهرانی، مصطفی. 1379ش. ماه مهرپرور: تربیت در نهج‌البلاغه. تهران: انتشارات دریا. 
21. ری شهری، محمد. 1390ش. میزان الحکمه. جلد2. قم: دارالحدیث.
22. سادات، محمدعلی و جواهریان، محمدعلی. 1372ش. بینش اسلامی سال اول دبیرستان. تهران: نشر ایران.
23. شریفی، احمدحسین. 1393ش.  آیین زندگی. تهران: نشر معارف. 
24. شفیعی، عباس. 1401ش. اصول مدیریت در نهج‌البلاغه. قم: پژوهشگاه حوزه ودانشگاه.
25. شهیدی، سیدجعفر. 1377 ش. ترجمه و شرح نهج‌البلاغه. تهران: انتشارات علمی وفرهنگی.
26. قاسمی،حمید. 1400ش. مرجع پژوهش. تهران:انتشارات اندیشه آرا.                      
27. کاتوزیان، ناصر. 1395ش. فلسفه حقوق، تهران: شرکت سهامی انتشار.
28. کریپندورف، کلوس،1390ش. تحلیل محتوا: مبانی روش‌شناسی.ترجمه: هوشنگ نایبی. تهران: نشر نی.
29. مغنیه،محمد جواد. 1358ش.  فی ظلال نهج‌البلاغه. بیروت:درالعلم للملایین.
30. مطهری، مرتضی. 1374ش.  مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی (1): انسان و ایمان. تهران: انتشارات صدرا. 
31. مطهری، مرتضی. 1394ش. سیری در نهج‌البلاغه. قم: انتشارات صدرا.
32. هاشمی خویی، میرزاحبیب الله. 1358ش. منهاج البراعه فی شرح نهج‌البلاغه. چاپ چهارم ، تهران: مکتبه الاسلامیه.
مقالات
33. احمدوند، عباس و کاوندی، سحر، 1387ش، پژوهش‌های خاورشناسان درباره نهج‌لبلاغه، علوم حدیث، دوره 13، شماره 4-3، ص 343-330. 
34. اخوان کاظمی، بهرام، 1386ش، کارآمدی در آموزه‌های نهج‌البلاغه، الهیات و معارف اسلامی، شماره 76، ص 38-9.
35. اعرافی، علیرضا، 1386ش، نگرش به حکومت و مدیریت از منظر امام علی (ع، حوزه و دانشگاه، شماره 26، ص 45-22.
36. آل کجیاف، حسین و فرج دنیوی، حسن، 1391ش، حکمرانی مطلوب از منظر قرآن و نهج‌البلاغه با تأکید بر پاسخگویی در علوم قرآن و حدیث، مطالعات قرآنی، شماره 10، ص 17-27.
37. بامری،نصرت، منشادی، مرتضی واسلامی، روح الله، 1396ش، سیاست عملی وفنون حکمرانی امام علی علیه السلام، پژوهشنامه نهج‌البلاغه، شماره 19، ص83-100.
38.  باوفا، مرجان، 1389ش، اخلاق علوی با تأکید بر نهج‌البلاغه در علوم قرآن و حدیث،  پژوهش-های  نهج‌البلاغه. سال 8، شماره 30، ص 206-189.
39. بهشتی، احمد و صدریه، پیام، 1389ش،  اخلاق سیاسی در نامه‌های نهج‌البلاغه در علوم قرآن و حدیث، پژوهش‌های نهج‌البلاغه،  شماره 30، ص  9-40.
40.  بهشتی، سعید و افخمی اردکانی، محمدعلی، 1386ش،  تبیین مبانی و اصول تربیت اجتماعی در نهج‌البلاغه، تربیت اسلامی. دوره 2، شماره 4، ص 7-39.
41. پورطهماسبی، سیاوش و تاجور، آذر،1389ش، ویژگی‌ها و وظایف کارگزاران در نهج‌البلاغه،  پژوهش‌نامه علوی، شماره 2، ص 21-42.
42. جعفری، سید محمد مهدی، 1385 ش،  مدیریت قبیلگی و مدیریت مدنی در نهج‌البلاغه، ویژه-نامه مدیریت، شماره 1 (پیاپی 44)، ص 91-110.
43. حاجیلویی محب، محمد مهدی، 1397ش، تحلیل تطبیقی اهداف اخلاقی حکومت در نهج‌البلاغه وقانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، پژوهشنامه نهج‌البلاغه، شماره 22، ص 57-79.
44. ربی‌پور، محمدعلی و صمدی‌وند، منوچهر، 1388ش،  سیاست مدیریتی و ویژگی مدیران در نهج‌البلاغه،  مدیریت بهره‌وری ، شماره 8، ص 119-140.
45. سیدجوادین، سید رضا، نسبی، نرجس السادات، یوسفی، علیرضا، 1399ش، ویژگی‌های مدیران شایسته از دیدگاه قرآن ونهج‌البلاغه، راهبردهای مدیریت در نظام سلامت، سال 5، شماره 4، ص 23-35.
46. شریفی، عنایت الله، 1389ش،  اخلاق سیاسی از منظر نهج‌البلاغه، رهیافت انقلاب اسلامی، شماره 13، ص 87-104. 
47. شریفی،محمد وفایق ، مجتبی، 1395ش، آسیب شناسی اخلاق کارگزاران حکومت دینی در نهج‌البلاغه، پژوهشنامه نهج‌البلاغه، سال 4 ،شماره 15،ص 20-1.
48. صالحی، اکبر و تهامی، رحیمه‌السادات، 1388ش، بررسی و تحلیل عوامل و موانع موثر در تربیت دینی بر مبنای سخنان حضرت علی علیه السلام در نهج‌البلاغه، تربیت اسلامی، سال 4، شماره 9، ص 75-94.
49. ضیغمی، رضا؛ باقری نسامی، معصومه و همکاران، 1387ش، تحلیل محتوا، پرستاری ایران، دوره 21، شماره 53، ص 41-52.
50. طاهری، ابوالقاسم، 1380ش، آسیب شناسی حکومت دینی از دیدگاه نهج‌البلاغه، پژوهش‌های مدیریت راهبردی. شماره 23 و 24، ص 157-190.
51. عارف‌نژاد، ابوالقاسم، 1385ش،  مردم سالاری دینی در نهج‌البلاغه، پیک نور- علوم انسانی، دوره 4، شماره ، ص 107-115.
52. علیخانی، علی اکبر، 1380ش، ویژگی‌های نخبگان سیاسی از دیدگاه امام علی علیه السلام، اندیشه دینی دانشگاه شیراز، دوره 2، شماره 3،  ص 45-66.
53. فرزونده دهکردی، لطف ا... و ملائی، الهه، 1388ش، بررسی نظام ارزشی در مدیریت اسلامی و دیگر مکاتب، راهبرد یاس.  شماره 17، 166-187
54. قاضی زاده، کاظم و حسینی، سید حمید، 1389ش،  تحلیل فرایند تحول ارزش‌های اجتماعی در نهج‌البلاغه با رویکرد جامعه شناختی، علوم اسلامی، سال 5، شماره 20، ص 133-161.
55. قنبری، بخشعلی، 1390ش، اخلاق ایجابی عرفانی به روایت ترزا آویلایی و جلال‌الدین مولوی، پژوهشنامه ادیان، سال 5، شماره 10، ص 1-27. 
56. کرد حیدری، راحیل وامینی، سید جواد، 1403ش، بررسی ویژگی‌های بینشی، گرایشی وکنشی مدیران از منظر نهج‌البلاغه:فراترکیب متون، مطالعات دین، معنویت ومدیریت، سال 11، شماره 21، ص 61-85.
57. گل‌صنم‌لو، زین‌العابدین و موحدی محب، عبدالله، 1390ش، حکومت و حقوق متقابل مردم و زمامداران در نهج‌البلاغه، مطالعات تفسیری، سال 2، شماره 7، ص 127-152.
58. محققی،حسین و صحابت انور، سعید، 1396ش، روابط اجتماعی واخلاق از دیدگاه حضرت علی× درنهج البلاغه، پژوهشنامه نهج البلاغه، سال  پنجم، شماره 18.
59. مردانی، مهدی، 1389ش، «لغزشگاه‌های اخلاقی از منظر امام علی علیه السلام با تأکید بر نهج‌البلاغه». در علوم قرآن و حدیث: پژوهش‌های نهج‌البلاغه. سال 8، شماره 30، ص 169-147.
60. مرزوقی، رحمت اله و اناری نژاد، عباس. (1386). «تربیت اجتماعی از منظر نهج‌البلاغه». در تربیت اسلامی. سال 2، شماره 4، ص 192-163.
61. مشرف جوادی، محمدحسین و ابوطالبی، محمدمهدی، 1390ش،  بررسی شاخص‌های عدالت سازمانی در نهج‌البلاغه با تأکید بر فرمان امام علی علیه السلام به مالک اشتر، مدیریت اسلامی. شماره 1، ص 11-36.
62. موسی زاده، زهره و عدلی، مریم،1387ش، معیارهای انتخاب و انتصاب مدیران با رویکرد شایسته گزینی در نهج‌البلاغه،  اندیشه مدیریت،  سال 3، شماره 1، ص 103-132.
63. نوایی، علی اکبر و موسوی، سید حسین، 1390ش، ساختار حکومت در نهج‌البلاغه، در علوم قرآن و حدیث: مطالعات تفسیری. سال 2، شماره 6، ص 171-194.
64. همامی، عباس و دیانی دردشتی، اکرم، 1385ش، آسیب شناسی مدیریت سیاسی  حاکمان و زمامداران با تأکید بر سیره حکومت امام علی علیه السلام،  پژوهش دینی،  شماره چهاردهم.
65. یعقوبی،ابوالقاسم؛ عروقی موفق،اکبر وفتحی، فتانه، 1397ش،  سبک های مدیریت در نهج‌البلاغه، پژوهشنامه نهج‌البلاغه، سال 6، شماره 21،ص 57-76.
66.Neibert, Peter J. (2004). The Essential Elements of a Post-Certification Graduate Athletic Training Programs: A Ground Theory. McCaslin, Mark L.,University of Idaho.  pp.1-148.
67.    Strauss, Anselsm & Corbin, Juliet M. (1998). Basics of qualitative research: Techniques and  procedures for developing grounded theory. 456 Pages. (2nt ed). Thousand Oaks,  CA: sage.
68.    Corbin, Juliet M. & Strauss, Anselm. (1990). Grounded theory research: Procedures, canons and evaluative criteria, Qualitative Sociology, 13(1), pp.3-21. 
69.    Merriam, Sharan, B. (1988). Case Study Research in Educations: A Qualitative Approach. (1st ed.).  San Francisco: Jossy-Bass. 226 pp.