منابع

نهج‌البلاغة،1370 ش، سید رضی، محمد بن حسین ، به کوشش محمد عبده، بازنشر: قم: دار الذخائر.

1. ابن أبی‌حاتم رازی، عبدالرحمن بن ادریس، 1419 ق، تفسیرالقرآن العظیم، به کوشش أسعد محمد الطیب، صیدا، المکتبة العصریة.
2. ابن أبی‌الحدید، عبدالحمید بن هبة‌الله، 1378 ق، شرح نهج‌البلاغة، به کوشش محمد ابوالفضل إبراهیم،بیروت: دار إحیاء الکتب العربیة.
3. ابن أبی الدنیا، عبدالله بن محمد، 1413ق، کتاب العقل وفضله، به کوشش لطفی محمد الصغیر، بیروت: مؤسسة الکتب الثقافیة.
4. ابن أبی‌شیبه، محمدبن عثمان، 1406 ق، کتاب العرش، به کوشش محمد بن حمد الحمود،کویت: مکتبة المعلا.
5. ابن أبی عاصم، عمروبن أبی‌عاصم الضحاک، 1411 ق، کتاب الاوائل، به کوشش محمود نصار،بیروت: دار الجیل.
6. ابن اثیر جزری، مبارک بن محمد، 1367 ش، النهایة فی غریب الحدیث والأثر، به کوشش محمود محمد طناحی، قم:مؤسسه اسماعیلیان.
7. ابن بابویه، محمدبن علی بن حسین، 1414 ق، الاعتقادات فی دین الإمامیة، به کوشش عصام عبد السید،بیروت: دارالمفید.
8. 1417ق، الأمالی، الدراسات الإسلامیة، قم: مؤسسة البعثة.
9.  1415 ق، التوحید، به کوشش سید هاشم حسینی، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
10.  1403 ق، الخصال، به کوشش علی اکبر غفاری، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
11.  1385 ق، علل الشرائع،نجف اشرف:المکتبة الحیدریة ومطبعتها.
12.  1404 ق، من لا یحضره الفقیه، به کوشش علی اکبر غفاری، مؤسسة النشر الإسلامی.
13. ابن جوزی، ابوالفرج عبدالرحمن بن الجوزی،1413 ق، دفع شبه التشبیه بأکف التنزیه، به کوشش حسن السقاف،عمان(اردن): دار الإمام النووی.
14. ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی،بی تا، فتح الباری،بیروت: دار المعرفة.
15. ابن رشد، محمد بن احمد، 1993 م، تهافت التهافت، به­کوشش محمد العریبی بیروت:دار الفکر.
16. ابن سینا، حسین بن عبدالله،1400 ق، الرسائل، انتشارات بیدار، قم، 1400.
17. ابن شعبه حرانی، حسن بن علی،1406ق، تحف العقول، به­کوشش علی اکبر غفاری، قم:مؤسسة النشر الاسلامی.
18. ابن عبد ربه اندلسی، احمد بن محمد،1404 ق، العقد الفرید، به­ کوشش عبدالمجید الترحینی، بیروت: دار الکتب العلمیة.
19. عبدالله بن عدی جرجانی،1409 ق، الکامل فی ضعفاء الرجال، به ­کوشش سهیل زکار،بیروت:دار الفکر.
20. ابن عساکر، علی بن حسن،1415 ق، تاریخ مدینة دمشق، به­ کوشش علی شیری، بیروت:دارالفکر.
21. ابن غضائری، احمد بن حسین بن عبیدالله،1422ق، الرجال، تحقیق: سید محمدرضا جلالی حسینی، قم: دار الحدیث.
22. ابن قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم،بی تا، تأویل مختلف الحدیث، بیروت، دار الکتب العلمیة.
23. ،1992م، المعارف، به­ کوشش ثروت عکاشة، قاهره: دار المعارف.
24. ابن قولویه، جعفر بن محمد،1417 ق، کامل الزیارات، به کوشش جواد القیومی/ لجنة التحقیق، مؤسسة نشر الفقاهة.
25. 1412 ق، تفسیر القرآن العظیم، به کوشش یوسف عبدالرحمن مرعشلی، بیروت: دارالمعرفة.
26. ابن ماجه قزوینی، محمد بن یزید،بی تا، السنن، تصحیح: محمد فؤاد عبدالباقی،بیروت: دار الفکر.
27. ابن ملاحمی، محمود بن محمد خوارزمی،1387 ش، تحفة المتکلمین فی الردّ علی الفلاسفه، به کوشش حسن انصاری/ویلفرد مادلونگ، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه آزاد برلین.
28. ابن میثم بحرانى، 1362ش،شرح ‏نهج ‏البلاغة،قم: دفتر نشر الکتاب.
29. ابن ندیم، محمدبن أبی یعقوب بغدادی،بی تا، الفهرست، تهران، ترجمه:رضا تجدد.
30. ابوداود سلیمان بن اشعث سجستانی،1410ق، السنن، به کوشش سعید محمد اللحام،بیروت: دار الفکر.
31. احمد بن محمد بن حنبل،بی تا، المسند، بیروت: دار صادر.
32. اخوان الصفا،بی تا، رسائل اخوان الصفاء و خلان الوفاء، بیروت: الدار الاسلامیة.
33. ارسطو، فی النفس، ترجمه: اسحاق بن حنین، به­ کوشش عبدالرحمن بدوی،بیروت: دارالقلم.
34. ارسطو، متافیزیک (مابعدالطبیعه)، ترجمۀ شرف الدین خراسانی،تهران:انتشارات حکمت.
35. آشتیانی، محمدرضا/ امامی، محمدجعفر، ترجمۀ‏ گویا و شرح ‏فشرده ‏اى ‏بر نهج ‏البلاغه، قم: انتشارات هدف.
36. اشعری، علی بن اسماعیل،1400 ق، مقالات الاسلامیین واختلاف المصلین، به کوشش هلموت ریتر، ویسبادن.
37. افلاطون، دورۀ آثار، ترجمۀ محمدحسن لطفی،تهران:شرکت سهامی انتشارات خوارزمی، ج3، تیمائوس.
38. انوری، محمدجواد،1392ش، «دیصانیه»، دانشنامۀ جهان اسلام، تهران: بنیاد دایرة‌المعارف اسلامی، ج18.
39. ایجی ،1417 ق، المواقف، تحقیق: عبدالرحمن عمیرة، بیروت: دار الجیل.
40. بخاری، محمد بن اسماعیل،1404 ق، خلق أفعال العباد،بیروت: مؤسسة الرسالة.
41. 1401 ق، الجامع الصحیح، ،بیروت: دار الفکر (افست از چاپ دار الطباعۀ استانبول).
42. برقی، احمد بن محمد بن خالد،1330 ش، المحاسن، به کوشش سید جلال الدین ارموی، طهران.
43. بُستی تمیمی، محمد بن حبّان1414 ق، صحیح ابن حبان، به ­ترتیب علی بن بلبان فارسی، به کوشش شعیب ارنؤوط، بیروت :مؤسسة الرسالة.
44. بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر،1411 ق، الفرق بین الفرق، به کوشش محمد محی الدین عبدالحمید، بیروت: المکتبة العصریة.
45. بُنْدَهِش، فَرْنْبَغ دادَگی،1378 ش، گزارنده: مهرداد بهار، تهران: انتشارات توس.
46. بهار، مهرداد، پیشگفتار بُنْدَهِش (نک: همین منبع).
47. ترمذی، محمد بن عیسی،1403 ق، سنن الترمذی وهو الجامع الصحیح، به کوشش عبدالوهاب عبداللطیف،بیروت: دار الفکر.
48. ثعلبی نیشابوری، ابواسحاق احمدبن محمد،1422 ق، الکشف و البیان المعروف تفسیر الثعلبی، به کوشش ابومحمد بن عاشور، بیروت.
49. جوهری، اسماعیل بن حماد،1407 ق، الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیة، به کوشش احمد عبدالغفور عطار، بیروت.
50. حاجی خلیفة،بی تا، کشف الظنون، دار إحیاء التراث العربی، بیروت.
51. حارث بن أبی أسامة،بی تا، بغیة الباحث عن زوائد مسند الحارث، به کوشش مسعد عبدالحمید محمد السعدنی،قاهره: دار الطلائع.
52. حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله،بی تا، المستدرک علی الصحیحین، به کوشش یوسف عبدالرحمن مرعشلی، بیروت:دار المعرفة.
53. حسینی خطیب، سید عبدالزهراء،1367 ش، مصادر نهج ‏البلاغة وأسانیده، بیروت:دار الزهراء.
54. خویی، میرزا حبیب الله هاشمى،1358، منهاج ‏البراعة فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغة، مصحح: سید ابراهیم ‏میانجى،تهران: مکتبة الاسلامیة.
55. خویی موسوی، ابوالقاسم،1413 ق، معجم رجال الحدیث وتفصیل طبقاة الرواة.بی جا.
56. دارمی، عثمان بن سعید،1431 ق، الردّ علی الجهمیة، به کوشش ابوعاصم الشوامی الأثری، قاهره:المکتبة الاسلامیة.
57. درست بن أبی منصور،1423، کتاب درست بن أبی منصور در الأصول الستة عشر، به کوشش ضیاءالدین محمودی، قم: دار الحدیث.
58. دمشقی، اسماعیل بن کثیر ،1408 ق، البدایة والنهایة، به کوشش علی شیری، بیروت.
59. ذهبی، محمد بن احمد،1413 ق، سیر أعلام النبلاء، چاپ شعیب الأرنؤوط/ حسین الأسد، بیروت.
60. الرازی، احمد بن فارس بن زکریا،1404 ق، معجم مقاییس اللغة، به کوشش عبدالسلام محمد هارون، مکتبة الإعلام الإسلامی.
61. راوندى، سعید بن هبة الله، 1364 ش،‏منهاج ‏البراعة فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغة، به کوشش سید عبداللطیف‏ کوه کمرى،قم:کتابخانه ‏عمومى ‏آیةالله ‏مرعشى ‏نجفى.
62. سمرقندی، نصر بن محمد،بی تا، التفسیر، به کوشش محمود مطرجی، بیروت:دار الفکر.
63. سمعانی، منصور بن محمد،1418ق، التفسیر، به کوشش یاسر بن إبراهیم/ غنیم بن عباس، ریاض.
64. سید مرتضی، علی بن حسین،بی تا، رسائل المرتضى، به کوشش سید مهدی رجائی، قم: دار القرآن الکریم.
65. سیوطی، عبدالرحمان بن ابی‌بکر،بی تا، الدر المنثور،بیروت: دار المعرفة.
66. شفیعی، سعید، «روح»،1394ش، دانشنامۀ جهان اسلام، تهران: بنیاد دایرة‌المعارف اسلامی، ج20.
67.  «سُدّی، ابومحمد»،1396 ش، دانشنامۀ جهان اسلام، تهران: بنیاد دایرة‌المعارف اسلامی، ج23.
68. 1388ش، مکتب حدیثی شیعه در کوفه (تا پایان قرن سوم هجری)، قم:دار الحدیث.
69. شهرستانی، محمدبن عبدالکریم،بی تا، الملل والنحل، به کوشش محمد سید گیلانی،بیروت: دار المعرفة.
70. شوشتری، محمدتقی،1376ش، بهج ‏الصباغة فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغة، تهران، انتشارات امیرکبیر.
71. صفار قمی، محمد بن حسن، 1362ش، بصائر الدرجات، به کوشش حسن کوچه باغی، تهران.
72. صفوت، احمد زکی،1357 ش، جمهرة رسائل العرب فی عصور العربیة الزاهرة، المکتبة العلمیة.
73. صنعانی، عبدالرزاق بن همام،1391 ش، المُصَنَّف، چاپ حبیب الرحمان اعظمی، بیروت: المکتب الاسلامی.
74. طبرانی، سلیمان بن احمد،بی تا، المعجم الکبیر، به کوشش حمدی عبدالمجید السلفی، دار إحیاء التراث العربی.
75. 1415 ق، المعجم الأوسط، دار الحرمین.
76. 1417 ق، مسند الشامیین، به کوشش حمدی عبدالمجید السلفی،بیروت:مؤسسة الرسالة.
77. طبری، محمد بن جریر،1415ق، جامع البیان، به کوشش شیخ خلیل المیس/ صدقی جمیل العطار،بیروت: دار الفکر.
78. 1405 ق، صریح السنه، به کوشش بدر یوسف المعتوق،کویت: دار الخلفاء للکتاب الإسلامی.
79. طوسی، محمد بن حسن،1404 ق، اختیار معرفة الرجال، تصحیح وتعلیق: میر داماد/ تحقیق: سید مهدی رجائی،قم: مؤسسة آل البیت b.
80. بی تا، الخلاف، قم:مؤسسة النشر الإسلامی.
81. طیالسی،بی تا، سلیمان بن داود، المسند، بیروت: دار المعرفة.
82. عبدالجبار بن احمد همدانی،بی تا، تثبیت دلائل النبوة، به کوشش عبدالکریم عثمان،بیروت: دار العربیه.
83. عبدالله بن احمد بن حنبل شیبانی،1406، کتاب السنة، به کوشش محمد بن سعید بن سالم القحطانی، ریاض: دار ابن القیم.
84. جلونی، اسماعیل بن محمد،1408 ق، کشف الخفاء ومزیل الالباس عما اشتهر من الاحادیث علی ألسنة الناس، بیروت: دار الکتب العلمیة.
85. عدالت‌نژاد، سعید،1392ش، آفرینش در قرآن، تهران: نگاه معاصر.
86. عقیلی، محمد بن عمرو،1418 ق، الضعفاء، به کوشش عبدالمعطی امین قلعجی،بیروت: دار الکتب العلمیة.
87. علی بن ابراهیم قمی،1404ق، التفسیر، به کوشش طیب موسوی جزائری، قم .
88. عیاشی، محمد بن مسعود،بی تا، التفسیر، به کوشش هاشم رسولی محلاتی، تهران.
89. فخر رازى،1421 ق، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر أو مفاتیح الغیب‏، بیروت .
90. کاتب واقدی بصری، محمد بن سعد، 1405 ق، الطبقات الکبرى، به کوشش احسان عباس، بیروت، دار صادر.
91. کریمی زنجانی‌اصل،1382 ش، محمد، «تفسیر فُرات کوفی»، دانشنامۀ جهان اسلام، تهران: بنیاد دایرة‌المعارف اسلامی، ج7.
92. کلینی، محمد بن یعقوب،1363 ش، الکافی، چاپ علی اکبر غفاری، دار الکتب الإسلامیة، تهران.
93. کندی، یعقوب بن اسحاق، 1369/ 1950م، رسائل الکندی الفلسفیة، «رسالة یعقوب بن اسحاق الکندی الی علی بن الجهم فی وحدانیة الله تعالی و تناهی جرم العالم»، صص201-207، به کوشش محمد عبدالهادی ابوریده،قاهره: دار الفکر العربى، قاهره،
94. گات‌ها: کهن‌ترین بخش اوستا،1377 ش، تألیف و ترجمه: ابراهیم پورداود، تهران: اساطیر.
95. ماهیار نوابی، یحیی، «بُندَهِش»،1377 ش، دانشنامۀ جهان اسلام، تهران: بنیاد دایرة‌المعارف اسلامی.
96. مجلسی، محمد باقر،1403 ق، بحار الأنوار، بیروت: مؤسسة الوفاء.
97. مزّی، یوسف بن عبدالرحمن،1422 ق، تهذیب الکمال فی أسماء الرجال، به کوشش بشار عواد معروف، بیروت.
98. مسعودی، علی بن حسین،1970 م، مروج الذهب ومعادن الجواهر مع الترجمة الفرنسیة، باعتناء الاستاذین باربیه-دمینار و پاوه-دکورتل، تهران: مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان.
99. مسلم بن حجاج نیشابوری،بی تا، الصحیح، بیروت: دار الفکر.
100. مکارم شیرازی، ناصر،1375 ش، پیام‏ امام: ‏شرح ‏تازه ‏و جامعى ‏بر نهج ‏البلاغه، تهران: دار الکتب ‏الاسلامیة.
101. نجاشى، احمدبن على،1416 ق، فهرست اسماء مصنّفى الشیعة المشتهر برجال النجاشى، تحقیق: سیدموسى شبیرى زنجانى، چاپ پنجم،قم: مؤسسة النشر الإسلامى.
102. نصیرالدین طوسی،1405 ق، محمدبن محمدبن حسن، تلخیص المحصل،بیروت: دار الاضواء.
103. نمازی شاهرودی،1412 ق، مستدرکات علم رجال الحدیث، تهران.
104. یسنا، 1938 م، جزوی از نامۀ مینوی، به کوشش ابراهیم پورداود، بمبئی، انجمن زرتشتیان ایرانی بمبئی و ایران لیگ بمبئی.

مقالات

105. پاکتچی، احمد، «معنای لاشیء در انتقال از فلسفه یونانی به فلسفه اسلامی»، پژوهشنامه علوم انسانی، شماره 49، بهار 1385.
106. پورداوود، ابراهیم، مقدمه بر گات‌ها (نک‍: همین منبع).
107. پورداوود، ابراهیم، مقدمه بر یسنا (نک‍: همین منبع).

زاهدی‌فر، سیف‌علی، «تاریخ‌گذاری حدیث اول ما خلق الله العقل...»، صحیفۀ مبین، شمارۀ 58، سال 21، پاییز و زمستان 1394ش.