1
دانشکده الهیات و معراف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد- ایران
2
علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد
3
دانشآموخته دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم، تحقیقات و فناوری
چکیده
نهج البلاغه از دیرباز تا کنون، مورد توجه عالمان و ادیبان مسلمان واقع شده است. تلاش برای تکمله نویسی بر نهج البلاغه مدتی بعد از تدوین آن جلوهگر شده است تا جایی که امروزه شاهد انباشت آثاری با عنوان «مستدرکات نهجالبلاغه» هستیم. مستدرک «مصباحالبلاغة فی مشکوة الصیاغة» اثر محمدحسن میرجهانی از نمونههایی به شمار میرود که در اواخر دهه 40 شمسی به نگارش درآمده است. اگرچه واژه «مستدرک» در همه این آثار دیده میشود، ولی با واکاوی انگیزههای مولفان و معیار انتخابهای کلام امام علی علیه السلام در مستدرکات، میتوان به تفاوتهایی در نوع رویکرد ایشان پیبرد. در خصوص مستدرک میرجهانی، واکاوی جریانهای سیاسی و مذهبی دوره او، میتواند زوایای دیگری از لایههای پنهان کتاب را فراروی مخاطب بگشاید. انگیزه محوری میرجهانی در تدوین چنین اثری، احتجاج با جریانهای غیرشیعی اعم از اهل سنت، بهائیت و ... بوده است. با تکیه بر تحلیل جریانهای عصر میرجهانی و تلاش بر بازخوانی کتاب او، شاهد نوع جدیدی از مستدرک نهج البلاغه با رویکرد احتجاجی میباشیم.
البنّا، جمال(ب)،2011 م، تجریدالبخاریومسلممنالاحادیثالتیلاتلزم، بیروت: الانتشار العربی.
عبده، محمد، 1974م ، الاعمال الکاملة للامام محمد عبده، بیروت: چاپ محمد عماره.
زعیم الدوله تبریزی، محمد مهدی خان، 1346ش ، مفتاح باب الابواب یا تاریخ باب و بهاء، ترجمه حسن فرید گلپایگانی، تهران: موسسه مطبوعاتی فراهانی.
غفاری، پروین، 1376ش ، تا سیاهی در دام شاه، تهران: مرکز ترجمه و نشر کتاب.
خاطرات ارتشبد حسین فردوست، 1368ش، ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، تهران: انتشارات اطلاعات، موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.
نبوی، عبدالامیر، 1386ش، دین و دولت در دوره پهلوی دوم، ضمن کتاب بررسی و نقد مبانی سکولاریسم، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق و پژوهشکده مطالعات اجتماعی و فرهنگی.
نبوی رضوی، مقداد، 1396ش ، اندیشه اصلاح دین در ایران، تهران: انتشارات شیرازه کتاب ما.
گروه مولفین، 1375ش، سلسله پهلوی، و نیروهای مذهبی، به روایت تاریخ کمبریج، ترجمه عباس مخبر، تهران: طرح نو.
کاتوزیان، محمدعلی،1360 ش، اقتصاد سیاسی ایران، ترجمه محمدرضا نفیسی، تهران.
سلمان نژاد,مرتضی , رستمی,محمد حسن و مهمان نواز,علی . (1398). مستدرکنویسی با رویکرد احتجاجی؛مطالعه موردی: «مصباحالبلاغة فی مشکوة الصیاغة» میرجهانی. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 18(3), 189-219.
MLA
سلمان نژاد,مرتضی , , رستمی,محمد حسن , و مهمان نواز,علی . "مستدرکنویسی با رویکرد احتجاجی؛مطالعه موردی: «مصباحالبلاغة فی مشکوة الصیاغة» میرجهانی", فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 18, 3, 1398, 189-219.
HARVARD
سلمان نژاد مرتضی, رستمی محمد حسن, مهمان نواز علی. (1398). 'مستدرکنویسی با رویکرد احتجاجی؛مطالعه موردی: «مصباحالبلاغة فی مشکوة الصیاغة» میرجهانی', فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 18(3), pp. 189-219.
CHICAGO
مرتضی سلمان نژاد, محمد حسن رستمی و علی مهمان نواز, "مستدرکنویسی با رویکرد احتجاجی؛مطالعه موردی: «مصباحالبلاغة فی مشکوة الصیاغة» میرجهانی," فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 18 3 (1398): 189-219,