1
استادیار و عضو هیأت علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه حضرت معصومه سلام الله علیها
2
دانشیار و عضو هیأت علمی دانشگاه حضرت معصومه سلام الله علیها
چکیده
شناخت رفتار اخلاقمدارانه زمامدار پیش از به دست گرفتن حکومت و مدیریت و تطبیق آن با پس از رهبریاش میتواند سیاستهای اخلاقی و میزان صداقت وی در عملکردهای بعدیاش را تبیین و برجستهتر بنمایاند. امام علی علیه السلام در قامت یک زمامدار میکوشد با تأکید بر تقدّم اخلاق بر هر مقولهای نشان دهد آموزههای اسلامی مورد تأکید در خلافتش، همانی است که در دوره پیش از حکومتش قابل رفتارشناسی است. جنگ با خوارج، گرچه پیامدهای ناگواری ایجاد کرد، اما رهبری اخلاقمدار میکوشد ابتدا با اصول اخلاقی مناسب، از بروز جنگ پیش گیرد و پس از جنگ نیز با رفتار اخلاقمدار با دشمنان خویش، نشان دهد که انسانیت برمحور اخلاق بر دیندار بی اخلاق ترجیح و برتری دارد. مقاله پیشرو به تبیین تئوری نوین در حوزه تئوریهای رهبری پرداخته است. یافتههای این پژوهش که با رویکردی توصیفی و تحلیلی و بیشتر بنابر منابع اهل سنت صورت پذیرفته است، چنین تبیین میکند که گزارههای این اخلاقمداری و نیز کارکرد سلبی و ایجابی این رفتار میتواند جامعه تحت امر زمامدار را اخلاقمحور سامان دهد، گفت و گو بر پایه گزارههای خاصِ اخلاقمدار، تن دادن به خواستههای اصلاح گرایانه بنابر بر اقتضائات موجود، استفاده از راهکارهای مناسب برای اسکات خصم جهت ممانعت از تشنّج بیشتر جامعه، حفظ حرمت کرامت انسانی و پاسداشت حقوق افراد مخالف و شبه مخالف نه بر پایه خویشاوندی و سابقه حضور در عرصههای مختلف سیاسی، میتواند کشمکش به وجود آمده در جامعه را با رفتار اخلاقمدار زمامدار دفع کند.