1
دانشجوی دکتری رشته علوم قرآن و حدیث،واحد یزد دانشگاه آزاداسلامی یزد، ایران
2
استاد یارگروه معارف اسلامی،واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی،یزد،ایران(نویسنده مسئول).
3
استاد یار گروه معارف اسلامی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
چکیده
انسان موجودی اجتماعی است. شاکله اجتماع از روابط فردی شکل میگیرد که این روابط، آداب خاصی را میطلبد تا تعامل مفید و مؤثری بین افراد جامعه برقرار شود. یکی از مهمترین این آداب در رشد فرهنگ اجتماعی آدمی، مهارت گفت و گو است. لازمه این مهارت آشنایی با مؤلّفهها وآسیبهای آن است که با بررسی و کنکاش در متون دینی به ویژه نهج البلاغه، میتوان به آن دست یافت. مقاله حاضر با هدف شناخت مؤلفهها و آسیبهای مهارت گفت و گو بر پایه حکمتهای نهجالبلاغه، میکوشد با ساختاری توصیفی- تحلیلی، برخی مستندات و مصادیق این مهارت و آسیبهای آن را، به روش کتابخانهای از نهجالبلاغه استنباط و تبیین و تحلیل نماید. یافتههای پژوهشی حاکی از آن است که مهارت گفت و گو، زمانی به بالاترین سطح تأثیر خود میرسد که سنجیده سخن بگوییم، به موقع سکوت کنیم، مخاطب و موقعیت خود را درک کنیم، جملههای ما فصیح و بلیغ باشد، در صورت نیاز با پرسش، از معلومات، تجربه و مشورت دیگران بهرهمند شویم و راز داری را لازمه گفت و گوی سالم بدانیم. در این میان پرحرفی، دروغ گویی، چاپلوسی، ادعا داشتن، جدال و بدگمانی میتواند آسیب جدی در مسیر گفت و گوی اثر بخش باشد. بنابراین اصل حاکم بر تمام مؤلّفهها و اساس دور بودن از آسیبهای گفت و گو که از حکمتهای نهج البلاغه به عنوان الگو و شاخص، قابل استنباط است، کنترل آگاهانه زبان است.
