فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

رویکردهایی نوین در آموزش و پژوهش نهج ‏البلاغه «با تأکید بر زبان‌های عربی و فارسی»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار و عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور تهران
2 کارشناسی ارشد رشته‌ زبان و ادبیات عربی، ایران، تهران
چکیده
امروز نهج‏‌البلاغه بنا بر سرچشمه الهی‌اش در دل مردم فارسی‏زبان به ویژه ایرانیان جای ویژه‌ای دارد. بی‌گمان مترجمان و شارحان فرهیخته آن نقش به‏‌سزایی در این زمینه ایفا نموده‌اند. با این وجود نهج‏‌البلاغه برای بیشتر مخاطبان فارسی‏ زبان ناشناخته است. چرا که آموزه‏‌های این کتاب گران‏سنگ آن چنان که شایسته و بایسته است به آنها منتقل نشده است. مهمّ‌ترین دلایل آن پر‏نغز بودن کلام امام علی علیه السلام، سنگین‌بودن متن اصلی، کم‌کاربردی‌ بودن برخی اصطلاحات، کمبود متخصصان حرفه‏‌ای و ضعف برخی مترجمان در انجام رسالت حرفه‏‌ای خود است. از سویی دیگر تکیه بر روش سنتی تبلیغ، بهره‌نبردن از ابزارهای روز پیام‏رسانی مانند فضای مجازی، ماهواره و ... و هم‌چنین دسته‌بندی نکردن پژوهش‏‌ها و علوم نهج‏‌البلاغه مخاطب‌گریزی را در پی داشته است.
مخاطب‏ نشناسی و طبفه‏ بندی نکردن مخاطبان از لحاظ سنی و علمی نیز موجب دفع آنها به ویژه جوانان شده است.
نگارنده در این مفاله تلاش می‌کند با روشی تحلیلی ـ نظری و با ارائه راهکارهایی علمی و کاربردی زمینه‌ای درست و سازنده را برای انتقال آموزه‏‌های ارزشمند نهج‏‌البلاغه فراهم آورد.
کلیدواژه‌ها

 
1. آل ‌یاسین، محمد حسن (۱۳۶۰ش)، نهج‏ البلاغه از کیست؟، ترجمه: محمود عابدی، تهران: بنیاد نهج‌البلاغه.
2. آمدی تمیمی، ابوالفتح (۱۴۱۳ق)، معجم الفاظ غرر الحکم و درر الکلم، قم. مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
3. آیتی، عبد المحمد (۱۳۷۷ش)، ترجمه: نهج‏ البلاغه، تهران: انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
4. ابن خلدون، عبدالرحمن (۱۴۰۱ش)، مقدمه تاریخ ابن خلدون، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
5. انصاریان، حسین (۱۳۸۸ش)، ترجمه نهج‏ البلاغه، تهران: انتشارات مؤسسه دار العرفان.
6. بدرول اچ خان (۱۳۹۱ش)، مدیریت یادگیری الکترونیکی، مترجمان: عماد، قائنی، بابک عبدحق، ناشر: سازمان مدیریت صنعتی. 
7. جعفری، محمد مهدی (۱۳۸۷ش)، آموزش نهج‌البلاغه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات، چاپ دوم.
8. جمعی از نویسندگان (۱۳۶۰ش)، یادنامه کنگره هزاره نهج‏ البلاغه، تهران، بنیاد نهج‌البلاغه، چاپ اول.
9. حسین، طه (۱۳۵۴ش)، علی و فرزندانش، مترجم: محمد علی خلیلی، تهران، ناشر: گنجینه.
10. حسینی خطیب، سید عبد الزهراء (۱۴۰۵ق)، مصادر نهج‏ البلاغه وأسانیده، لبنان، بیروت: دار الأضواء‌.
11. خمینی، روح الله (۱۳۶۲ش)، صحیفه امام خمینی «ره» جلد ۲۱، تهران، ناشر: سایت روح‌الله.
12. دشتی، محمد (۱۳۷۹ش)، ترجمه نهج‏ البلاغه، قم: انتشارات پرهیزکار.
13. دلشاد تهرانی، مصطفی (۱۳۹۷ش)، کارگاه روش پژوهش کاربردی در نهج‌البلاغه، تهران: حوزه علمیه حضرت خدیجه کبری (س).
14. شهیدی، سید جعفر (۱۳۷۸ش)، ترجمه نهج‏ البلاغه، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
15. صلح‌جو، علی (۱۳۶۵ش)، بحثی در مبانی ترجمه، درباره ‌ترجمه، تهران: نشر دانش.
16. طبیبیان، حمید (۱۳۶۷ش)، فرهنگ دو جلدی عربی ـ فارسی لاروس، تهران: انتشارات امیر کبیر.
17. فرمهینی فراهانی، محسن و پیداد، فاطمه. (١٣٨٩)، مهارت‌های زندگی، ده مهارت کلیدی به همراه مهارت‌های زندگی در نهج‌البلاغه و نهج‌الفصاحه. تهران: انتشارات شباهنگ.
18. مطهری، مرتضی (۱۳۸۰ش)، سیری در نهج‏ البلاغه، تهران:، انتشارات صدرا.
19. منافی اناری، سالار (۱۳۶۹ش)، نگاهی به ترجمه‌های انگلیسی قرآن، تهران: انتشارات ترجمه.
20. نظری، محمد و همکاران (۱۳۹۸ش)، راهنمای تدریس نهج‌البلاغه، تهران، مـرکـز بـیـن الـمـلـلی تـرجـمـه و نـشر آفـاق.
21. نیکنامی، مصطفی (۱۳۹۳ش)، نظارت و راهنمایی آموزشی. تهران، انتشارات سمت.
مقالات
22. ابراهیمی احمد؛ سید ابراهیم میرشاه جعفری؛ علی ربانی خوراسگانی (۱۴۰۱ش)، شناسایی و تبیین راهبردهای یاددهی ـ یادگیری، مجله رویکردهای نوین آموزشی، دوره ۱۷، ش ۲.
23. پورشفیع، محیا (۱۴۰۲ش)، اثربخشی فناوری اطلاعات و ارتباطات در ارتقا مدیریت آموزشی، کمیته علمی اولین همایش بین المللی مشاوره، مددکاری اجتماعی و تعلیم و تربیت با رویکرد نگاهی به آینده.
24. صحابت‌انور، سعید (۱۴۰۱ش)، شناسایی مؤلفه‌های رهبری آموزشی بر مبنای آموزه‌های نهج‌البلاغه امام علی علیه السلام، پژوهشنامه نهج‌البلاغه، دوره ۱۰، ش ۳۹.
25. طباطبایی، سید محمد کاظم (۱۳۹۷)، مصاحبه، دانشگاه قرآن و حدیث؛ روزنامه جمهوری اسلامی، ش ۱۱۱۱۶۴.
26. فقیه‌زاده، مریم (۱۳۸۳ش)، بررسی اسناد و دلالات سخنان علی علیه السلام در نهج‌البلاغه پیرامون ویژگی های زنان، مجله پژوهش‌های نهج‌البلاغه، ش ۹ و ۱۰.
27. مؤیدی، ابوالحسن (۱۳۸۹ش)، راهنمای پژوهش و تحقیق در نهج‌البلاغه، فصلنامه مطالعات تفسیری، سال ۱، ش یک.