1
دانشیار فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه ایلام.(نویسنده مسئول).
2
دانشجوی دکتری رشته فقه و مبانی حقوق دانشگاه مفید و پژوهشگر حوزوی.
چکیده
استعاره به مثابه ابزاری در دست محققین مطالعات معناشناختی میباشد، تا به وسیله آن به کشف مفاهیم جدید بپردازند. استعاره با سادهسازی مفهومی سبب میشود مفاهیم غامض در پیشگاه فهم انسان قرار گرفته و روشن گردند. در مورد انتخابات در فرهنگ سیاسی ایران، استعارات گوناگونی استعمال شده است و از انتخابات به مثابه فرهنگ، نظام سیاسی، ثمرهی فرهنگ سیاسی، ابزار سلطه، تعهد و ... یاد شده است، اما چند سالی است استعاره امانت وارد ادبیات سیاسی ایران شده و از رأی مردم و نتیجه انتخابات به عنوان امانت یاد میشود. با توجه به نشأت گرفتن این تعبیر از فقه سیاسی، بر آن شدیم تا با استفاده از آموزههای عمیق نهجالبلاغه، به واکاوی این تعبیر بپردازیم تا روشن شود که آیا میتوان امانی دانستن آرای مردم را منتسب به شرع دانست، یا خیر؟ از طرفی روشن گردد که آرای مردم امانت حقیقیه است تا دارای تبعات فقهی باشد، یا فقط تعبیری استعاری است که در جهت تبیین این مقوله بکار رفته است؟ این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی نوشته شده، با بررسی فرازهایی از نهجالبلاغه، ماهیت انتخابات، آرای مردمی و نتیجهی انتخابات فرضیه دوم را تقویت نموده است و گزارهی «انتخابات امانت است» را صرفا یک تعبیر استعاری نمیداند.
قرشی، علی اکبر، 1386ش، قاموس قرآن، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
قزوینی، ملاعلی، 1414ق، صیغ العقود و الایقاعات، قم: شکوری.
کاظمی، جواد بن سعد الفاضل، 1389ش، مسالک الافهام الی آیات الاحکام، قم: مرتضوی.
مازندرانی، محمد هادی، 1389ش، انوارالبلاغه، تهران: روجین مهر.
محمود محمد، خلیل، 1413ق، المسند الجامع، بیروت: دار الجیل للطباعة والنشر.
مغربی، نعمان بن محمد تمیمى، 1385ش، دعائم الإسلام، چاپ دوم، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام
مکارم، ناصر، 1382ش، برگزیده تفسیر نمونه، تنظیم و تدوین: احمدعلی بابایی، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
منتظری، حسینعلی، 1366ش، دراسات فی ولایه الفقیه و فقه الدوله الاسلامیه، قم: المرکز العالمی للدراسات.
نوری ، میرزا حسین، 1407ق، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم: آل البیت علیهم السلام لاحیاءالتراث.
هاشمی، احمد، 1386ش، جواهرالبلاغه، قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه.
همایی، جلال الدین، همایی، ماهدخت بانو، 1370ش، درباره معانی و بیان، تهران: هماذر.
مقاله ها:
حسین پناهی، فردین، شیخ احمدی، سید اسعد، 1396ش، بررسی نقش استعاره در تکوین پساساختارگرایی با تکیه بر آرای دریدا، مجله فنون ادبی، سال نهم شماره2، از صفحه 103 تا صفحه118 .