شکواییه عنوانی است برای سخنانی با مضمون شکایت از رنج ودردهایی که گوینده متحمل شده و عمدتا شامل شکواییههای عرفانی-فلسفی، سیاسی-اجتماعی و شکوایههای شخصی میباشد. موضوعی که با بسامدهای مختلف هم در سرتاسر نهجالبلاغه قابل شناسایی ست و هم یکی از مناجاتهای خمسهعشر، مناجات شاکین نامگذاری شدهاست. هدف پژوهش حاضر، شناسایی وتحلیل شکواییهها در این دو منبع و تبیین میزان هماهنگی و تاثیرپذیری آنها از آیات قرآن است. یافتهها نشان میداد شِکوههای عرفانی فصل مشترک این دو منبع است. این شِکوهها تلنگری است به مسلمانان بابت احاطه عوامل درونی و بیرونی انحراف که کوچکترین غلبه آنها بر انسان میتواند با ایجاد تمایلات مذموم و انحرافات فکری، عقیدتی و عملی، موجب بروز رفتارهای تکانشی گردد. نهایتا این رفتارها میتواند سبب تخریب رابطه انسان با معبود و بازماندن انسان از اهداف متعالی و تکامل مادی ومعنوی گردد.
این شکواییهها که گاهی شکل شکاییمستقیمیندارندوآنهارامیبایددرقالبذم، تحسین و گاهیانذاردرکنمود، بیانگرشخصیت دغدغهمندامامان علیه السلام جهت هدایتانسان و آرمان آنها در گسترش روح تقوا در جامعه بشری است. شکواییههای این دو منبع، تفسیر و ترجمان قرآن، ضمن تضمین و تلمیح آیات است و قرابت اینگونهسخنگفتن با کلام وحی را نشان می دهد.
