1
گروه آموزشی معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665-889 تهران، ایران
2
استادیارو عضو هیات علمی دانشگاه ازاد همدان.
3
استادیارعضو هیات علمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی همدان.
4
استادیار گروه الهیات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا- همدان
چکیده
این پژوهش برخی از استعاره های مکنیه در صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه را میکاود. دادهها برای دستیابی به لایههای درونی مفاهیم با استفاده از روش توصیفی –تحلیلی با رویکرد مقایسه ای مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. زیبایی همان تناسب و هماهنگی است که تمایلات انسان را ارضاء می نماید و زیبایی شناختی معرفتی است که درمورد زیبایی بحث می کند و هدف آن اغناء حس کنجکاوی و ارضای احساسات است لذا زیبایی شناسی موجب تقویت زیبایی دوستی و التذاذ از آثار هنری می گردد یکی از مهم ترین عوامل زیبایی صحیفه سجادیه و نهج البلاغه تصاویر ادبی آن ها در قالب استعاره مکنیه است که همانند تابلوهای پویا با رنگ و طرح های متناسب در موضوعات متعدد خودنمایی می کند و خیال قوی، عمیق، عاطفه سرشار، خلاقیت و معرفت را در خلق مناظر هنری به نمایش می گذارد لذا برای دستیابی به لایه های عمیق زیباشناختی آن و حصول تعمیق معرفت دینی باید این متون بطور دقیق با رویکرد معرفتی بررسی و تحلیل شود یافته های این پژوهش نشان می دهد موضوعاتی که در صحیفه سجادیه و نهج البلاغه به طور مشترک به وسیله تصاویر ادبی استعاره مکنیه با رویکرد تعمیق معرفت دینی و زیبایی شناسی آنها مورد تحلیل قرار گرفته است عبارتند از مرگ، دنیا، فتنه ها، تقوا، برخی از اعضای بدن انسان و پدیده های طبیعی که در تمامی اینها پویایی، تشخص، معرفت افزایی و هدایتگری نمایانگر است.
مدنی شیرازی، سیدخان ابن احمد، 1435ق، ریاض السالکین فی شرح صحیفه سید الساجدینعلیه السلام، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
مغنیه، جواد، 1427ق، شرح الصحیفة السجادیة، قم: مؤسسه دارالکتاب الاسلامی.
ممدوحی کرمانشاهی، حسن، 1388ش، شهود و شناخت، قم: مرکز چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
موسوی، سید عباس علی، 1376ش، شرح نهج البالغة، بیروت: دارالرسول الاکرم.
مصطفوی، سید جواد. 1361ش، معرفی نهجالبلاغه، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
موسوی، سید عباس علی. 1376ش، شرح نهج البالغة، بیروت: دارالرسول الاکرم.
مقالات
پاشا زانوس، احمد؛ جباری، معصومه، 1389ش، تجلی زیبایی های مجاز در نامه های نهجالبلاغه، پژوهش های اسلامی ،4(6):2-28.
حجازی، علیرضا، 1394ش، «زیور سخن و زینت سبک در زبور آل محمد»، مجموعه مقالات همایش امام سجاد علیه السلام.
خانی، علی 1393ش، «بررسی دعاهای صحیفه سجادیه با تأکید بر عناصر بلاغی» ، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه قم، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
رسولی، حجت؛ ترکاشوند، مجتبی، 1392ش، تجلی صور خیال در صحیفه سجادیه، زیباترین اثر دعایی شیعه، ادبیات دینی، 1(2):35-69.
رضایی هفتادری، غلامعباس؛ الیاسی، حسین، 1394ش، جلوه هایی از ایجاز حذف در خطبه های نهجالبلاغه، پژوهشنامه نهجالبلاغه، 3(9):137-155.
رضی مصطفوی؛ سید محمد و جلالی نژاد، مریم 1394ش، «عناصر بلاغی در صحیفه سجادیه، مجموعه مقالات همایش امام سجاد علیه السلام.
ریحانی، عظیمه؛ افتخاری، سیده سمیه؛ عاشورلو، معصومه، 1397ش، تشبیه و استعاره در نهجالبلاغه، چهاردهمین کنفرانس بین المللی پژوهشهای مدیریت و علوم انسانی در ایران، دانشگاه تهران.
قربانی,روح الله , طاهری,علی , حسینی,حمید و فریدونی,محمد رضا . (1403). تحلیل زیبایی شناختی تصاویر ادبی استعاره مکنیه در صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه (با رویکرد تعمیق معرفت دینی). فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 23(1), 203-218.
MLA
قربانی,روح الله , , طاهری,علی , , حسینی,حمید , و فریدونی,محمد رضا . "تحلیل زیبایی شناختی تصاویر ادبی استعاره مکنیه در صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه (با رویکرد تعمیق معرفت دینی)", فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 23, 1, 1403, 203-218.
HARVARD
قربانی روح الله, طاهری علی, حسینی حمید, فریدونی محمد رضا. (1403). 'تحلیل زیبایی شناختی تصاویر ادبی استعاره مکنیه در صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه (با رویکرد تعمیق معرفت دینی)', فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 23(1), pp. 203-218.
CHICAGO
روح الله قربانی, علی طاهری, حمید حسینی و محمد رضا فریدونی, "تحلیل زیبایی شناختی تصاویر ادبی استعاره مکنیه در صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه (با رویکرد تعمیق معرفت دینی)," فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 23 1 (1403): 203-218,
VANCOUVER
قربانی روح الله, طاهری علی, حسینی حمید, فریدونی محمد رضا. تحلیل زیبایی شناختی تصاویر ادبی استعاره مکنیه در صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه (با رویکرد تعمیق معرفت دینی). النهج, 1403; 23(1): 203-218.