استادیار گروه معارف قرآن و حدیث دانشگاه معارف اسلامی.
چکیده
در دنیای امروز عرصه نظامی، عرصه خشونت، تندی، سرکوبگری و استکبارورزی است تا جایی که تلاش در پیشگیری از جنگ، نگاه انسانی به همنوع، محبتورزی به اسیران و ... عبارتهایی ناآشنا در فرهنگ نظامی جهان است. مقاله حاضر به روش توصیفی تحلیلی و کتابخانهای در صدد است تا بسترهای تعالیبخش نیروی دفاعی را از منظر سیره علمی و عملی امیرمنان(ع) ـ که خود در زمان رسول الله(ص) چون سربازی فداکار با مشرکان جنگید و در زمان حکومت کوتاه خویش لشکر حق در برابر باطل را فرماندهی نمود ـ بپردازد. بر پایه سیره و فرمایشهای امیرمومنان(ع) جذب نیروی انسانی متعهد و شایسته، انتصاب افراد لایق به فرماندهی، تثبیت نظم و انضباط، حفظ ورزیدگی و آمادگی نیروها، رصد دشمن، تقویت عوامل بازدارنده از جنگ، تادیب نیروها به آداب دفاعی مبتنی بر آموزههای اسلامی از جمله بسترهای اساسی در تعالیبخشی به نیروهای نظامی و انتظامی است. از منظر نهج البلاغه حفظ قاطعیت و صلابت، تنشزدایی، تعهد به پیمانها، سلب قدرت تجاوزگری دشمن، افزایش قدرت دفاعی از جمله عوامل و بسترهای بازدارندگی از جنگ است. همچنین پرهیز از جنگطلبی، اتمام حجت به دشمن پیش از رویارویی میدانی، مصونیتبخشی به فرستادگان دشمن برای مذاکره و ... ، رفتار انسانی با اسیران جنگی و ... از جمله آداب دفاعی در سیره علوی است.