فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

راهکارهای سبک زندگی مطلوب در حوزه فردی و اجتماعی در نهج البلاغه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه شهید مدنی آذربایجان.(نویسنده مسئول)
2 کارشناس ارشد دانشگاه شهید مدنی آذریایجان
3 دانش آموخته سطح 4 حوزه علمیه قم؛ مدرس حوزه و دانشگاه.
چکیده
سبک زندگی به معنای روش و شیوه خاص زندگی هر فرد و جامعه است که مبانی و اصول معرفتی و اعتقادی خاص، نوع آن را مشخص نموده و سبک زندگی افراد را در جوامع از هم متمایز می‌نماید. در دین اسلام به دلیل آموزه‌های اصیل قرآن و حدیث، شاخصه‌های بسیاری برای زندگی صحیح بیان گردیده است. هدف پژوهش حاضر که با روش توصیفی- تحلیلی نگارش یافته، شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های فردی و اجتماعی سبک زندگی صحیح از دیدگاه امام علی(ع) در نهج‌البلاغه است تا از رهگذر معارف علوی (ع)، راهکارهای سبک زندگی اصیل شناسایی و شناسانده شود. مراجعه و تحقیق و بررسی در کتاب نهج‌البلاغه که مجموعه گران‌مایه از رهنمودهای امیر مؤمنان (ع) است، برای دستیابی به سبک زندگی جامع فردی و اجتماعی لازم و ضروری است. بررسی‌ها نشان می‌دهد راهکارهایی همچون مسئولیت‌محوری، مشورت با عاقلان و خبرگان، تفکر و اندیشه‌ورزی، عدالت‌خواهی، حسن معاشرت، کنترل خشم، اعتدال در امور و شاخصه‌های سبک زندگی مطلوب از دیدگاه امام علی(ع) در نهج‌البلاغه هستند که توجه به هر یک از آن‌ها می‌تواند کمک شایانی به بهبود روابط اجتماعی و زندگی مطلوب نماید. سبک زندگی ایده ‌آل علوی در نهایت منجر به تحکیم اخلاق‌مداری و زمینه‌ساز تعالی جامعه اسلامی می‌گردد.
کلیدواژه‌ها

منابع
.قرآن کریم
.نهج‌البلاغه، 1385ش، ترجمه: محمد دشتی، قم: غرفة الإسلام. 
.نهج‌البلاغه، 1354ش، صبحی صالح، قم: مرکز بررسی‌های اسلامی. 
1. ابن‌ابی‌الحدید، عزالدین ابوحامد، 1378ش، شرح نهج‌البلاغه، قاهره: منشورات دار إحیاء الکتب العربیة. 
2. بحرانی، میثم بن علی، 1366ش، شرح نهج‌البلاغه، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.
3. جعفری، محمدتقی، 1376ش، ترجمه و شرح نهج‌البلاغه، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. 
4. چلبی، مسعود، 1375ش، جامعه‌شناسی نظم، تهران: انتشارات نی. 
5. حائری یزدی، محمدحسن، 1386ش، پرتوی از آفتاب هفتصد نکته از نهج‌البلاغه، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
6. دیلمی، حسن بن محمد، 1412ق، ارشاد القلوب، مشهد: ناشر رضوی. 
7. علاسوند، فریبا، 1390ش، مهارت‌های زندگی با رویکرد دینی، تهران: سروش هدایت.
8. فاضلی، محمد، 1392ش، مصرف و سبک زندگی، قم: انتشارات صبح صادق.
9. کلینی، محمدبن یعقوب، 1365ش، الکافی، تهران: دارالکتب الاسلامیّه.
10. گیدنز، آنتونی، 1381ش، جامعه شناسی، ترجمه: منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
11. مجلسی، محمدباقر، 1365ش، مراه العقول، تهران: دارالکتب الاسلامیه.  
12. مطهری، مرتضی، 1354ش، سیری در نهج‌البلاغه، قم: دارالتبلیغ اسلامی. 
13. ----------، 1372ش، عدل الهی، تهران: صدرا.
14. مکارم شیرازی، ناصر، 1385ش، پیام امام امیرالمؤمنین علیه السلام، تهران: دارالکتب الاسلامیة. 
15. نورمحمدی، غلامرضا، 1390ش، مهارت‌های زندگی اجتماعی، قم: نشر معارف. 
16. همیلتون، ملکم، 1387ش، جامعه شناسی دین، تهران: انتشارات ثالث.
مقالات
17. باصری، احمد، ابراهیمی، سیمین، 1387ش، رابطه نگرش و شخصیت با انضباط اجتماعی، فصلنامه دانش انتظامی پلیس پایتخت، 1 (2)، 134-119.
18. جوان‌بخت، فاطمه؛ پهلوان، منصور؛ طارمی راد، حسن، 1397ش، نقش اندیشه‌ورزی در سبک زندگی اسلامی از منظر نهج‌البلاغه، پژوهش‌های نهج‌البلاغه، 17 (56)، 84-65.
19. ساداتی نژاد، سید مهدی؛ رجب‌زاده، علی1398ش، بررسی رابطه ولایتمداری و سبک زندگی سیاسی اسلامی در آموزه‌های نهج‌البلاغه، مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، 23 (1)، 98-81.
20. صابر کیوج، اسماعیل، 1390ش، نظام حقوق و تکالیف اجتماعی از دیدگاه اسلام بر اساس رساله حقوق و نامه امام سجاد ، مجله معرفت، 20 (171)، 42-25.
21. موسوی، سید مهران، 1396ش، مبانی و اصول سبک زندگی کارگزاران از منظر اسلام و مقایسه آن با نظام‌های غربی، بلاغ مبین، 3 (52 و 53)، 36-3.
22. ولی زاده، جواد، 1392ش، ضرورت ارائه تعریف بومی (اسلامی ـ ایرانی) از سبک زندگی، فصلنامه علمی ـ تخصصی شورای عالی انقلاب فرهنگی، 8 (75)، 55-30.
23. یوسف زاده، حسن، 1385ش، نظم اجتماعی در اسلام، مجله معرفت، شماره 103، 60-48.