فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

تبیین اهمیت "رتوریک" در رسالت آموزشی دانشگاه ملّی مهارت با تکیه بر آموزه‌های "قرآن‌کریم" و معارف "نهج‌البلاغه"

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری معماری، استاد مدعو گروه مهندسی معماری، دانشگاه ملّی مهارت، تهران، ایران.
چکیده
امروزه با وجود پیشرفت‌های علمی و تحولات فناورانه، ابعاد مختلف فرهنگی، اجتماعی و هویتی زندگی انسان با چالش‌هایی مواجه شده‌که جهت حل آنها نه‌تنها انطباق با تکنولوژی، بلکه پیش‌تر و مهم‌تر از آن، رفعِ بحران‌هایِ ایجاد شده پررنگ می‌شود. دانشگاه ملّی مهارت که نقشی مهم در آموزش و تأمینِ سرمایه انسانی بازار کار به ‌عهده دارد، می‌کوشد تا شکاف موجود میان آموزش دانشگاهی و مهارت‌های موردنیاز را پُرنماید. در راستای این هدف، پرسشی مطرح می‌شود که چگونه می‌توان پراکندگی‌های ایجادشده را انسجام بخشید و برای رفع بحران چه راه‌حلی پیشنهاد می‌شود؟ پژوهش‌های انجام شده تاکنون بیشتر به آموزش‌های علمی پرداخته؛ ولی آموزش اخلاق مطابق فرهنگ اسلامی هنوز جایگاه اصلی خود را نیافته‌است. ازآنجاکه بدون توجه به این امر مهم، رسالت دانشگاه دارای اثربخشی لازم نخواهد بود؛ ضرورت پژوهش مطرح‌شده و فرضیه‌ای شکل‌می‌گیرد که مسئله فوق ناشی از بی‌توجهی به جایگاه مهم ارزش‌های اخلاقی (رتوریک) به‌عنوان حلقه اتصال بین تعلیم ‌و تربیت جهت رفع بحران‌های موجود است. این پژوهش از نوع کیفی و روش آن توصیفی-تحلیلی مبتنی بر مطالعه منابع دینی در جهت شناخت اصول اخلاق اسلامی و سپس استدلال منطقی و استنتاج در جهت ارائه راهکار است. معارف حاصل شده از "قرآن‌کریم" و "نهج‌البلاغه" شالوده پژوهش را شکل می‌دهند.
کلیدواژه‌ها

  1. -منابع

    . قرآن کریم،  1389ش، مترجم: محمدمهدی فولادوند، ت‍ه‍ران‌: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.

    . نهج‌البلاغه، 1375ش، ترجمه: آیتی، عبدالمحمد، تهران: بنیاد نهج‌البلاغه و دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

    1. احمدی، محمد، 1397ش، "رتوریک از نظریه تا نقد"، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
    2. العمری، محمد، 1999م، " البلاغة العربیة أصولها و امتداداتها"، إفریقیا الشرق: مکتبه الادب المغربی.
    3. العمری، محمد، 2007م، " البلاغة الجدیدة بین التخییل والتداول"، إفریقیا الشرق: البیضاء.
    4. جوادی آملی، عبدالله، 1395ش، "منزلت عقل در هندسه معرفت دینی"، قم: انتشارات اسراء.
    5. خنیفر، حسین، مسلمی، ناهید و بهمنیار باروق، بیتا، 1396ش، "راهنمای نحوه تدوین استاندارد آموزش مهارت محور"، تهران: روابط عمومی سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور.
    6. ری‌شهری، محمد، 1384ش، "میزان الحکمه"، تهران: دارالحدیث.
    7. صالحی‌عمران و دیگران، 1398ش، "سند راهبردی دانشگاه فنی و حرفه‌ای کشور"، 1398، تهران: دانشگاه فنی و حرفه‌ای.
    8. طباطبایى، سید محمدحسین، 1417 ق،"المیزان فى تفسیر القرآن"، چاپ پنجم، قم: دفتر انتشارات‌اسلامى جامعه‏ مدرسین حوزه علمیه قم.
    9. مطهری، مرتضی، 1395ش، "بیست گفتار"، چاپ چهل و چهارم، تهران: صدرا.
    10. مکارم شیرازی، ناصر، با همکاری جمعی از فضلاء، ، 1384 ش، "پیام قرآن"، چاپ ششم، تهران: دارالکتب الاسلامیه.

    مقالات

    1. احمدی، محمد، پورنامداریان، تقی، 1396ش، "درآمدی بر مهم ترین معانی اصطلاح رتوریک"، مطالعات زبان و ترجمه، 50(1)، صص 27-52.
    2. اصفی، مازیار، ایمانی، الناز، 1391ش، "چالش‌های فناوری‌های نوین در معماری و تعامل آن با ارزش‌های معماری اسلامی ایران"، باغ نظر، 9(21)، صص21-34.
    3. اکبری، زینب، ابوعلی، رجا، 1397ش، "بلاغت در پرتو رویکردهای مختلف بلاغی"، مطالعات زبانی و بلاغی، 9(18)، صص 7-38.
    4. اکبری، زینب و طالبیان، یحیی، 1400ش، "مفاهیم گوناگون بلاغت و رویکردهای بلاغی معاصر"، دوفصلنامه علمی بلاغت کاربردی و نقد بلاغی، 6(1)، 64-49.
    5. سیلانه، آمنه، کرمی، مرتضی، 1393ش، "مهارت‌آموزی ضرورت آموزش فنی و حرفه‌ای در محیط های یادگیری کل نگر"، مهارت‌آموزی، 3(9)، صص 93-108.
    6. صادقی، سید جعفر، 1403ش، "ویژگی‌های رتوریکی در استدلال‌های قرآن"، پژوهش‌های زبان‌شناختی قرآن، 13(2)، صص 91-106.
    7. عربیون، ابوالقاسم، عبدی، علی، شایع‌ثانی، محمدمهدی و محمودی کامکاران، سیدعلی، 1395ش، "رهبری کارآفرینانه و تأثیر کارآفرینی بر یادگیری، خلاقیت و نوآوری در سازمان"، دومین کنفرانس بین المللی مدیریت و علوم اجتماعی.
    8. لطفی جلال آبادی، مصطفی، فرهادی، علی و روایی، سلطنت. 1398ش، "طراحی الگوی مهارت محوری برای دانشجویان فنی و حرفه‌ای با استفاده از نظریه داده بنیاد"، کارافن، 16(46 )، صص 71-100.
    9. محدثی، جلال، ندیمی، هادی، 1397ش، "امکان سخن از نسبت معماری و دین در عصر جهانی شدن"، فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، 4(1 )، صص41-52.
    10. مهدی، رضا، و بارانی، سپیده. (1398). "تحلیل جایگاه آموزش‌های فنی وحرفه‌ای و مهارتی در نقشه جامع علمی کشور". کارافن، 16(46 )، 32-15.
    11. مهدی، رضا، صمدی، معصومه، زیدی، مهدی وکیخا، احمد، 1401ش، "ارائه الگوی انسان کارآفرین از دیدگاه قرآن کریم با استفاده از تحلیل مضمون"، کارافن، 19(2)، صص 13-35.
    12. میرجلیلی، طیبه، 1400ش، "ارزیابی میزان کاربرد مهارت‌های اشتغال‌پذیر فارغ‌التحصیلان دختر رشته معماری آموزشکده فنی و حرفه‌ای دختران یزد"، فصلنامه علمی کارافن، 18(4)، 315-297.
    13. ندیمی، ضحی، تفضلی، زهره و مندگاری، کاظم، 1400ش، "مسئله انسجام در آموزش معماری بازاندیشی مسئله از طریق مدل موقعیت رتوریکال"، آموزش مهندسی ایران، 23(92 )، صص107-129.
    14. نیک روش، محمدجواد، 1391ش، "علم نافع از منظر قرآن و حدیث"، فصلنامه بلاغ مبین، شماره 30 و 31، صص55-70.

    سایت

    1. خامنه‌ای>، سیّد علی، 1399ش، "گزیده‌ای از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره‌ی علم نافع در پیامی به مناسبت روز معلم (12/02/1399)"، به نقل از رسانه.KHAMENEI.IR
    2. Buchanan, R. 2001, “Design and the New Rhetoric: Productive Arts in the Philosophy of Culture”, Philosophy & Rhetoric, 34, No. 3 , pp. 183-206.