فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

عدالت اقتصادی و تاثیر آن در رونق و سلامت کار و تولید از منظر نهج‌البلاغه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار دانشگاه فنی و حرفه ای شهید صدوقی یزد
چکیده
اسلام دین دعوت به حیات طیبه است. «لِنُحیِیَهُ حَیَاهً طَیِّبَه»(آیه 97 النحل) و نظام زندگی، رونق کار، تولید، سرمایه گذاری، اشتغال و دیگر شئوناتِ زیر مجموعه اقتصاد، مانند جریان خون در کالبد جامعه؛ سبب تراوت، شادابی، استقلال و پویایی آن می‌گردد و همه این امور در بستر عدالت اقتصادی محقق خواهد شد. در این مقاله پس از بیان اهمیت جایگاه عدالت از دیدگاه امیرالمؤمنین علی علیه السلام در همه امور و بویژه در اقتصاد، به دو موضوع مهم و اساسی اشاره می‌شود. 1) اصلاحات فرهنگی و بینشی بعنوان نیروی محرکه جهت تحول فکری و اعتقادی در زمینه اقتصاد اسلامی و 2) اصلاح ساختاری سیستم اقتصادی بعنوان سخت افزار موضوعِ موردِ تحقیق، جهت عینیّت بخشی به عدالت اقتصادی. سپس به فرهنگ کار و اهمیت آن از نظر امام‌ علی علیه السلام و تأثیر تولید و سرمایه‌گذاری در تحقق عدالت اقتصادی، توضیحاتی داده می‌شود و نهایتاً به اصول نُه گانه عدالت اقتصادی از دیدگاه نهج‌البلاغه اشاره شده است. البته در خصوص اصول مذکور، ممکن است ادعا شود که موارد بیشتری را می‌توان احصاء کرد، اما از دیدگاه نگارنده مهمترین اصول قابل ذکر، موارد بیان شده می‌باشد. از ویژگی‌های بارز و برجسته این مقاله آن است که غالب ارجاعاتِ موضوع مورد تحقیق از دیدگاه حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام که در کتاب شریف نهج‌البلاغه تصریح شده، می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

منابع
.نهج‌البلاغه
1. ابن ابی الحدید، عز الدین حمید بن هبه الله، 1378 ق، شرح نهج‌البلاغه، تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم، ج ،1، 5، 7، الطبعه الاولی، مصر: دار احیاء الکتب العربیه
2. ابن شعبه الحرانی، ابو محمد الحسن، 1394 ق، تحف العقول عن آل الرسول علیهم السلام، قم: مکتبه بصیرتی.
3. الحمیری القمی، ابو العباس عبدالله بن جعفر، 1413 ق، قرب الاسناد، الطبعه الاولی، بیروت: مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث. 
4. خوانساری، جمال الدین محمد، 1360 ش، شرح غُرر الحکم، تصحیح و تعلیق: میر جلال الدین حسینی ارموی، چاپ سوم، تهران:انتشارات دانشگاه تهران
5. دلشاد تهرانی، مصطفی، 1390 ش، تراز حیات، چاپ اول، تهران: انتشارات دریا.
6. دلشاد تهرانی، مصطفی، 1391 ش، رخساره خورشید، چاپ اول، تهران:انتشارات دریا.
7. زیدان، جرجی، تاریخ التمدن، بیروت: دار مکتبه الحیاه. 
8. شمس الدّین، محمد مهدی، 1392 ق، دراسات فی نهج‌البلاغه، چاپ دوم، بیروت: دار الزهراء
9. صدر، سید محمد باقر، 1350 ش، اقتصاد ما، ج 1، ترجمه محمد کاظم موسوی، چاپ اول، تهران: انتشارات برهان، 
10. صدوق، ابو جعفر محمد بن بابویه القمی، 1404 ق، من لا یحضره الفقیه، تصحیح: علی اکبر الغفاری، الطبعه الثانیه، قم: منشورات جماعه المدرسین.
11. الطبری، ابو جعفر محمد ابن جریر، تاریخ الرسل و الملوک(تاریخ طبری)، تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم، الطبعه الرابعه، القاهره: دارالمعارف.
12. الطوسی، ابو جعفر محمد ابن حسین، 1390 ق، التهذیب الاحکام، ، تحقیق و تصحیح: سیدحسن خراسانی، طهران: دار الکتب الاسلامیه.
13. عبدالله ابن احمد ابن حنبل، 1429 ق، فضائل الصحابه، تحقیق: احمد فرید المزیدی، الطبعه الاولی، بیروت:دارالکتب العلمیه.
14. علی ابن محمد اللیثی الوسطی، 1376 ش، عیون الحکم و المواعظ، تحقیق: حسن حسینی بیرجندی، الطبعه الاولی، قم:دار الحدیث.
15. کلینی، محمّد بن یعقوب، 1388ش، اصول کافی، جلد5، تحقیق: علی اکبری غفاری، چاپ سوم، تهران: دارالکتب الاسلامیه. 
16. المسعودی، ابو الحسن علی ابن الحسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، بیروت : دارالاندلس، ج 2، ص 332 
17. الهروی، ابو عبید القاسم بن سلاّم، 1408 ق، الاموال، تحقیق و تعلیق: محمد خلیل هراس، الطبعه الثانی، بیروت: دارالفکر