فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

الگوی مشارکت دولت و مردم در مدیریت اسلامی مبتنی بر تعالیم نهج البلاغه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجو دکتری مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
2 دانشیار گروه مدیریت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تهران، ایران.
چکیده
در محیط جهانی، مشارکت دولت و مردم تبدیل به ابزاری مهم برای دستیابی به پتانسیل‌های هر دو بخش مذکور به‌منظور ارائه خدمات بهینه‌شده است. بر اساس تعالیم اسلامی نیز، مشارکت مردم با دولت یکی از اصول بنیادین حکمرانی و نوعی تکلیف دینی محسوب می‌شود. این تحقیق به دنبال پاسخ به این پرسش است که الگوی مشارکت دولت و مردم از منظر تعالیم نهج‌البلاغه چگونه است و نقش و وظایف هر یک از ذینفعان در مشارکت مذکور چگونه تعریف می‌شود. برای انجام پژوهش، از روش کیفی تحلیل مضمون، استفاده‌شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که مشارکت اثربخش، از یک الگوی سه لایه‌ای تبعیت می‌کند. به‌طوری‌که لایه نخست، مؤلفه‌های فلسفی و بینشی را شامل می‌شود و بنیاد مشارکت در بستر آن شکل می‌گیرد. لایه دوم، مؤلفه‌های پیش‌شرط و ضروری جهت پیاده‌سازی مشارکت را دربر می‌گیرد و لایه سوم، به وظایف و تکالیف طرفین مشارکت می‌پردازد. توجه به نقش و پیاده‌سازی کلیه مؤلفه‌ها در هر سه لایه مذکور، حائز اهمیت است و در تضمین مشارکت اثربخش، مؤثر می‌باشد. امید است نتایج پژوهش حاضر، در ایجاد مشارکت بهینه بین دولت و مردم در جوامع اسلامی مؤثر باشد.
کلیدواژه‌ها

  1. منابع

    نهج‌البلاغه، 1378 ش، محمد بن حسین شریف رضی رحمه الله، ترجمه: جعفر شهیدی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی

    1. خان محمدی، هادی، واعظی، رضا و دلشاد تهرانی، مصطفی، 1393ش، الگوی مشارکت شهروندی در مدیریت دولتی مبتنی بر نهج‌البلاغه. فصلنامه مدیریت سازمان‌های دولتی، شماره 7. 48-25.
    2. عابدی جعفری، حسن، تسلیمی، محمد سعید، فقیهی، ابوالحسن و شیخ‌زاده، محمد، 1390ش، تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی. سال 5، شماره 2، 151-198.
    3. عشقی عراقی، مهتاب، 1399ش، فعالیت‌های اقتصادی امام علی× راهبرد کاهش آسیب‌های اجتماعی از دیدگاه قرآن و نهج‌البلاغه. فصلنامه دانش انتظامی مرکزی. شماره 28، 120-91.
    4. علینی، محمد و غفاری، غلامرضا، 1394ش، تحلیل فضای مفهومی سازه سرمایه اجتماعی در کلام امام علی×. فصلنامه اسلام و مطالعات اجتماعی. دوره 2، شماره 4، 120-92.
    5. گل صنم لو، زین‌العابدین و موحدی محب، عبدالله، 1390ش، حکومت و حقوق متقابل مردم و زمامداران در نهج‌البلاغه. مطالعات تفسیری، شماره 7، 152-127.
    6. لطیفی، میثم، دانایی‌فرد، حسن و رحمانی، فاطمه، 1398ش، مبانی تعامل مردم و حکومت از منظر تفسیر المیزان. مطالعات قرآن و حدیث، شماره 1، 269-243.
    7. مروتی، سهراب و رضایی، زهرا، 1392ش، شاخص‌های ارتباط مطلوب مردم با زمامدار در نهج‌البلاغه. پژوهشنامه نهج‌البلاغه. دوره1،شماره1، 37-25. 
    8. ملکی، یدالله، 1396ش، جایگاه مشارکت سیاسی اجتماعی مردم، از منظر دینی، با تکیه‌بر آیات قرآنی و نهج‌البلاغه. فصلنامه پژوهش‌های اعتقادی و کلامی. سال هفتم، شماره 26، 118-97.
    9. موسوی بجنوردی، سید محمد و صفایی، راحله، 1388ش، حقوق متقابل مردم و حکومت اسلامی از دیدگاه امیرالمؤمنین علی علیه السلام. متین، دوره 11، شماره 44، 26-2.
    10. واعظی، رضا، خان محمدی، هادی، دلشاد تهرانی، مصطفی و اصلی پور، حسین، 1397ش، طراحی الگوی مفهومی عوامل پیش برنده و بازدارنده مشارکت شهروندی در نهج‌البلاغه. فصلنامه مدیریت اسلامی، دوره 26، شماره 2، 89-65.
    11. Braun, V. & Clarke, V. (2006). “Using thematic analysis in psychology, Qualitative Research in Psychology, Vol. 3, No. 2: 77-101
    12. Casady, C. B. Eriksson, K. Levitt, R. E. & Scott, W. R. (2019).(Re) defining public-private partnerships (PPPs) in the new public governance (NPG) paradigm: an institutional maturity perspective. Public Management Review, 1–23.doi:10.1080/14719037.2019.1577909
    13. Evans, B. marko J. Sundback, S. and Theobald, k. (2005). governing sustainable cities, Earthscan, London
    14. Jomo, K.Chowdhury, A.Sharma, K. and Platz, D. (2016). Public-Private Partnerships and the 2030 Agenda for Sustainable Development: Fit for purpose? Department of Economic & Social Affairs. DESA Working Paper 148 ST/ESA/2016/DWP/148. https://doi.org/10.18356/f42bd4bb-en
    15. Matos-Castaño, J. A. Mahalingam, and G. Dewulf. (2014). “Unpacking the Path-Dependent Process of Institutional Change for PPPs.” Australian Journal of Public Administration 73 (1): 47–66. doi:10.1111/1467-8500.12062.
    16. Osborne, S. P. (2000). Public–Private Partnerships: Theory and Practice in International Perspective.London: Routledge.
    17. Soecipto, R. M. & Verhoest, K. (2018).Contract stability in European road infrastructure PPPs: how does governmental PPP support contribute to preventing contract renegotiation? Public Management Review, 20(8), 1145–1164.doi:10.1080/14719037.2018.1428414
    18. Villani, E. Greco, L. & Phillips, N. (2017).Understanding Value Creation in Public-Private Partnerships: A Comparative Case Study. Journal of Management Studies, 54(6), 876–905.doi:10.1111/joms.12270 
    19. Xiong, W. & Zhu, D. (2017). Public private partnership towards sustainability: An analysis of object, subject and process. Journal of Tongji University (Social Science Edition), 28(1), 76–83.
    20. Klijn, E.-H., & Teisman, G. R. (2003). Institutional and Strategic Barriers to Public—Private Partnership: An Analysis of Dutch Cases. Public Money & Management, 23)3(, 137-146.