فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

مؤلّفه‌های تاثیر گذار در تصمیم‌گیری از منظر امام علی علیه السلام ؛ رویکرد فرایندی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه مدیریت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
چکیده
این پژوهش درصدد تبیین مؤلّفه‌های اثر گذار در  تصمیم‌گیری از منظر امام علی علیه السلام با رویکردی فرایندی در نهج‌البلاغه است ؛ مسئله اصلی این پژوهش بررسی مؤلّفه‌های اثرگذار در تصمیم‌گیری با رویکرد فرایندی در نهج‌البلاغه  با روش توصیفی – تحلیلی وبا بکارگیری ابزار فیش برداری و به صورت کتابخانه‌ای و اسنادی  وتحلیل محتوای گزاره‌های نهج‌البلاغه از فرمایشات امام علی علیه السلام به منظور پاسخ به سوال مؤلّفه‌های اثرگذار در تصمیم‌گیری با رویکرد فرایندی از منظر امام علی علیه السلام است؛ از آنجائیکه تصمیم‌گیری، انتخاب یک فرایند  از میان چند راه مختلف است. این مسئله سبب می‌شود تا حاکمان و مدیران جامعه با گزینش  فرایند بهینه‌ای از تصمیم به اهداف مورد نظر خود دست یابند  ؛ نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که  این فرایند  از منظر امام علی علیه السلام بر اساس اولویت،  دربرگیرنده مؤلّفه‌های اثرگذاری  همچون خداباوری و معادباوری است ؛ افزون براین، مدیران در این رویکرد ، شایستگان را در تصمیم‌گیری‌های کلان دخیل کرده و با مشورت با آنها، امور جامعه را تدبیر میکنند . همچنین لازم است حاکم، نهایتا، با قاطعیت خود، رأی نهایی را خود اعلام کرده و  ودر مسیر اجرای قاطعانه، موانعی مانند اختلاف، سستی و لجاجت در تصمیم‌گیری را برای پیش‌برد بهینه این فرایند از سر راه بر دارد.
کلیدواژه‌ها

منابع

. قرآن کریم.
. نهج‌البلاغه.
1. آذردشتی، امیر هوشنگ، 1386ش، کندو کاوی در مدیریت علوی، قم: دفتر عقل.
2. ابن ابی الحدید، 1385ش، شرح نهج‌البلاغه، بیروت: دار الااحیا التراث العربی.
3. ابن میثم بحرانی  (بی تا)، شرح نهج‌البلاغه، مشهد: بنیاد پژوهش­های آستان قدس رضوی.
4. تمیمی مغربی، ابن حیوون، 1373ش، دعائم الاسلام، قم: انتشارات اسماعیلیان.
5. جوادی آملی، مرتضی، 1372ش، نحوه سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری در مدیریت اسلامی، تهران: مدیریت دولتی.
6. حسینی دشتی، مصطفی، 1385ش، معارف و معاریف، تهران: انتشارات مفید.
7. دلشاد تهرانی، مصطفی، 1387ش، دولت آفتاب، قم: انتشارات دریا.
8. داودی، سعید، 1387ش، حدیث دوات و قلم، قم: انتشارات امام علی×.
9. دهخدا، علی‌اکبر، 1341ش، فرهنگ فارسی دهخدا، تهران : سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
10. رابینز، استیفن، 1374ش، رفتار سازمانی، تهران: مرکز مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.
11. شوشتری، محمدتقی، 1376ش، بهج‏ الصباغة فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغة ،  تهران: انتشارات امیرکبیر.
12. کیومرثی، فیروز. قنبرپور، بهزاد، 1396ش، فرایند مدیریت و سرپرستی سازمان، چاپ اول، تهران: نشر آذر.
13. متقی هندی، علی بن حسام‌الدین، 1419ش،کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال، بیروت: دار الکتب العلمیة.
14. مصباح یزدی، محمدتقی، 1391ش، جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، قم: انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی&.
15. مطهری، مرتضی، 1396ش، مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی (جامعه و تاریخ)، قم: صدرا.
16. معینی، صغری، 1370ش، فرهنگ‌ها و واژه‌های مدیریت و سازمان،  تهران: وزارت کشاورزی.
17. مقیمی، سید محمد، 1399ش، اصول و مبانی مدیریت از دیدگاه اسلام. قم:  نگاه دانش.
18. مکارم شیرازی، ناصر، 1390ش، پیام  امام امیر‌المؤمنین× شرح جامع و تازه‌ای بر نهج‌البلاغه،  قم: انتشارات امام علی ابن ابى طالب×.
19. نقی پور فر، ولی الله، 1377ش، پژوهشی پیرامون تدبر در قرآن : زمینه‌ها ، کلیدها، اصول، شیوه‌ها، مراحل، نمونه‌ها، تهران: اسوه.
20. پیروز، علی آقا،  شفیعی، عباس، خدمتی، ابوطالب. وبهشتی نژاد، سید محمود، 1398ش، مدیریت در اسلام، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
21. رازینی، روح‌الله، عزیزی، مهدی، 1394ش، « طراحی الگوی تصمیم‌گیری با رویکرد اسلامی»، فصلنامه مدیریت اسلامی، 23 (4) 73-100.
22. نجف زاده، محمد، 1387ش، « نگاه نهج‌البلاغه به نظریه تصمیم» . مجله اندیشه صادق، شماره 3و4. قابل بازیابی به آدرس https://hawzah.net/fa/Article/View/61366
23. Adinolfi P. (2020). A journey around decision-making: Searching for the “big picture” across disciplines, European Management Journal, doi: https://doi.org/10.1016/  j.emj.2020.06.003.
24. Emrah Bayrak, A.,  McComb, C, Cagan J., Kotovsky, K. (2021).  A strategic decision-making architecture toward hybrid teams for dynamic competitive problems, Decision Support Systems 144, 113490.
25. Gian Luca Casali and Mirko Perano (2021). Forty years of research on factors influencing ethical decision making: Establishing a future research agenda. Journal of Business Research, 123, 614-630. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.07.006.
26. Turner, R. (2020). How Does Governance Influence Decision Making on Projects and in Project-Based Organizations? Project Management Journal, 51(6), 670-684.
27. Turner, R. (2020). Investigating how governmentality and governance influence decision making on projects. Project Leadership and Society, 1, 100003.
28. Upadhyay, D. (2021). Consideration of future consequences and decision-making patterns as determinants of conflict management styles. IIMB Management Review 33,5–14.
29. Voorberg, S. R. Eshuis, W. van Jaarsveld, et al., (2021) Decisions for information or information for decisions? Optimizing information gathering in decision-intensive processes, Decision Support Systems, https://doi.org/10.1016/ j.dss.2021.113632.