فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

ارزیابی کیفی ترجمه انگلیسی و فارسی ده حکمت‌ نهج‌البلاغه بر اساس مدل هاوس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.( نویسنده مسئول)
2 دانش آموخته کارشناسی زبان و ادبیات عرب دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی سه ترجمه فارسی و انگلیسی از ده حکمت نهج‌البلاغه، از مدل ارزیابی کیفیت ترجمه جولیان هاوس بهره گرفته است. در این مطالعه، ترجمه‌های شهیدی، دشتی و ترجمه انگلیسی Peak of Eloquence انتشارات Elmhurst بر اساس شش مؤلفه‌ی اصلی این مدل شامل نوع ترجمه، تحلیل معنایی، کاربردشناختی، متنی، تحلیل سیاقی و ارزیابی تعادل نقشی بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد که ترجمه‌ها بیشتر در قالب ترجمه پنهان عمل کرده‌اند و در مواردی که ترجمه‌ها هم‌زمان به انتقال معنای دقیق، نقش کاربردی و تعادل فرهنگی-زبانی توجه کرده‌اند، از کیفیت بالاتری برخوردار بوده‌اند. همچنین مستندسازی دقیق برای هر حکمت، بر پایه شاخص‌های تحلیلی مدل هاوس انجام شده و نقاط قوت و ضعف هر ترجمه به صورت مقایسه‌ای گزارش شده است. این پژوهش نشان می‌دهد که به‌کارگیری رویکرد نظام‌مند می‌تواند تحلیل ترجمه‌های دینی و ادبی را از سطح قضاوت‌های کلی به سطوح دقیق‌تری از کیفیت انتقال زبان و فرهنگ ارتقا دهد.
کلیدواژه‌ها

منابع

. نهج‌البلاغه، ۱۳۷۹ش، ترجمه: محمد دشتی، انتشارات معروف، تهران.
1.رشاد، علی اکبر، ۱۳۸۳ش، دانشنامه امام علی×، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
2.شهیدی، جعفر، ۱۳۶۸ش، نهج‌البلاغه، ترجمه و تفسیر، نشر علمی و فرهنگی، تهران.
پایان نامه و مقالات
3.حسینی، علی‌اصغر، ۱۳۹۴ش، ارزیابی کیفیت ترجمه‌های فارسی نهج‌البلاغه باستفاده از مدل هاوس، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.
4.جعفری، حسین، ۱۳۹۳ش، زیبایی‌شناسی ترجمه جعفر شهیدی از نهج‌البلاغه، مجله مطالعات ادبی دینی، دانشگاه آزاد اسلامی.
5.سبحانی تبریزی، جعفر، ۱۳۸۰ش، گذری بر نهج‌البلاغه، قبسات ـ دوره ۶ ـ شماره ۱۹.
6.گلشنی، مریم و احمدوند، حسین ۱۳۹۶ش، بررسی و مقایسه تطبیقی ترجمه‌های فارسی نهج‌البلاغه، مجله مطالعات ترجمه، دانشگاه علامه طباطبائی.
7.Baker, M. (2011). In Other Words: A Coursebook on Translation. 2nd ed. London: Routledge.
8.Halliday, M. A. K. (1978). Language as Social Semiotic: The Social Interpretation of Language and Meaning. London: Edward Arnold.
9.Halliday, M. A. K., & Hasan, R. (1976). Cohesion in English. London: Longman.
10.House, J. (1977). Translation Quality Assessment: Linguistic Description versus Social Evaluation. Meta: Translators' Journal, 46, 243 ـ 257.
11.House, J. (1977). A Model for Translation Quality Assessment. Tübingen: Narr.
12.House, J. (1997). Translation Quality Assessment: A Model Revisited. Tübingen: Narr.
13.House, J. (2001). Translation Quality Assessment: Linguistic Description versus Social Evaluation. Meta, 46(2), 243–257.
14.House, J. (2015). Translation as Communication across Languages and Cultures. London: Routledge.
15.Leech, G. (1983). Principles of Pragmatics. London: Longman.
16.Munday, J. (2016). Introducing Translation Studies. 4th ed. London: Routledge
17.Peak of Eloquence (Nahjul ـBalagha): Translated by English Translation, M. (1351): Imam Ali ibn Abu Talib with commentary by Martyr Ayatollah Murtada Mutahhari edited by Yasin T. al ـ Jibouri, 7th  Edition (2009). Elmhurst: New York.