فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه

بررسی فقهی التزام عملی به منشورهای اخلاقی سازمان‌های دولتی در نهج‌البلاغه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 *. دانشیارگروه فقه ومبانی حقوق اسلامی دانشگاه پیام نور تهران ایران. ( نویسنده مسئول)
2 دانش اموخته دکتری گروه مدیریت دانشگاه آزاداسلامی تهران ایران.
3 استادیار فقه ومبانی حقوق اسلامی دانشگاه پیام نورتهران ایران.
چکیده
گسترده شدن روزافزون محیط سازمان‌ها و رشد تخلفات اخلاقی ,غیرقانونی درمحیط کار توجه مدیران سازمان‌های عمومی را به بحث اخلاق معطوف کرده است. با توجه به اهمیت تحقق منشورهای اخلاقی برآن شدیم تا با بهره گیری  از دستورالعمل‌های فقهی که فلسفه عملی آن، مدیریت زندگی انسان‌ها "من المهد الی اللحد" است با استعانت از نهج‌البلاغه، التزام عملی منشورهای اخلاق فقهی-مدیریتی، تدوین شود تا انشالله با یاری صاحبان اندیشه در فقه و مدیریت، این دانش تکنیکی توسعه یابد و راهنمایی برای مدیران سازمانهای عمومی کشور باشد.
روش پژوهش توصیفی و کیفی است و نوع تحلیل، محتوای مضمونی است.
با بررسی عوامل موثر بر اجرای اخلاقیات در سازمانهای دولتی با رویکردی تلفیقی از علوم فقه-مدیریت-اخلاق، التزام عملی برای اجرای بهینه منشورهای اخلاقی در سازمان‌ها میسر است. در زمینه فقه و مدیریت خصوصا در بخش اخلاقیات، به این نتیجه رسیدیم که وجود منشور اخلاقی در سازمان‌ها به تنهایی غایت اخلاقی آن را تضمین نخواهد کرد. ضرورت وجود منشور اخلاقی در سازمان‌ها بر کسی پوشیده نمی‌باشد به شرط آنکه ابتدا از طریق آموزه‌های فقهی نوعی خودسازی در افراد انجام دهیم که التزام عملی به این منشورات را مسیر سازد. 
کلیدواژه‌ها

منابع:
. قرآن کریم
. نهج‌البلاغه
1. ابن منظور، محمد بن مکرم، 1414ق، لسان العرب، ، چاپ سوم، بیروت: دار صادر.
2. ابی علی مسکویه، بی تا، تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراق، قم: انتشارات بیدار. 
3. حر عاملی، محمد بن حسن، 1372ش، وسائل الشیعه، تهران:اسلامیه.
4. طباطبایی، سید محمد حسین، 1393هـ ق، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، اسماعیلیان،.
5. کلینی، محمد، ۱۳۶۳ ش، الکافی، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
6. مجلسی، محمد باقر،1430 ق، بحارالانوار، ج۶۷ ، بیروت: موسسه وفا.
7. مطهری، مرتضی،1387ش، آشنایی با علوم اسلامی، حکمت عملی، انتشارات صدرا.
8. مهدوی کنی، محمد رضا، 1384ش، نقطه‌های آغاز در  اخلاق عملی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
مقالات
9. الوانی، سید مهدی، 1379ش، منشور اخلاقیات سازمانی در کلام مولا علی علیه السلام. مدیریت دولتی تابستان و پاییز 1379 شماره 48 و 49. 
10. الوانی، سید مهدی، 1381ش، ضرورت تدوین منشور اخلاقیات سازمانی، نشریه تحول اداری، دوره پنجم، ش 19.
11. پناهی، وحید و واحدی زاده، جواد، 1402ش،دیدگاه شیخ انصاری و آخوند خراسانی در مورد کلمه "لا" در قاعده لاضرر. پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف، سال 6 پاییز 1402 شماره 22.
12.  محمدتقی اسلامی، ۱۳۹۶ش، چیستی و چرایی اخلاق مدیریت، فصلنامه علمی پژوهشی اخلاق پژوهی، سال اول،شماره سوم
1. Denhardt, k.g. ethical fronitiers in public management, san Francisco: jossey – bass, 1991.
2.  Dubrin, Andrew j.(1989), "management and organization", Ireland, R. Duane, Williams j.clifton, south-western publishing Co.
3.  Frederickson, h.g., par, vol.50, march-april 1990. 
4. Kontz, Harold, Weihrich, Hein Z. (1993) "Management: A Global Perspective", Chapter 2 , management and society: social (responsibility and ethics). Mc Graw-Hill Inc. International. Tenth Edition. 
5. Maletz,dj & herbel,j(2000). “Beyond idealism: democracy and ethic reform”.ARPA, vol.30,no.1
6. Pemberton, J. M.. & Pendergraft, L. 0. (1990). Toward a code of ethics: Socialrelevance and the professionalization of records management. ARMA Records Management Quarterly, 24. 3- 15.