1
دانشجوی دکتری الهیات و علوم قرآن و حدیث، ، واحد سمنان،دانشگاه آزاد اسلامی سمنان،ایران z_rahimi_91@yahoo.com
2
استادیار الهیات و فلسفه و کلام ، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی سمنان،ایران (نویسنده مسئول) kohsari888@gmail.com
3
دانشیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت،دانشگاه علوم پزشکی، سمنان،ایران sotodeh1@yahoo.com
چکیده
تربیت به وجود آوردن شرایطی است که به رشد و تعالی قوای بالقوه و بالفعل انسان میانجامد. انسان برای تکامل نیازمند تربیت است و تربیتی او را به تکامل میرساند که بر شیوههای دقیق و کاربردی، استوار باشد. هدف این پژوهش دستیابی به روش های تربیت بر اساس آموزه های امام علی(ع) و روانشناسی رشد و تحولی می باشد .این پژوهش توصیفی تحلیلی تطبیقی با توجه به قلمرو موضوعی با استفاده از آموزه های امام علی(ع) با تاکید بر نهج البلاغه و و نظریه یادگیری در روانشناسی با تأکید بر نظریههای رفتارگرایی و شناخت گرایی با شیوه گردآوری دادهها تدوین یافت. جهت جمع آوری دادهها روایات امام علی(ع) و نظریههای روان شناسان نظریه یادگیری با رویکرد تربیت مورد مطالعه قرار گرفت سپس دادهها طی مراحل کدگذاری باز و کدگذاری محوری گزینش و تحلیل شد. یافتهها نشان داد در آموزه های امام علی(ع) ، مجموعه گستردهای از روشهای تربیت در ابعاد مختلف معرفی شده است. برخی از مهمترین روشهای تربیت در آموزه های امام علی(ع) عبارتند از: روش الگوپذیری، عبرت، تشویق و تنبیه، بازی، دعا، تعلیم و تعقل، تمرین و تکرار و عادت دادن، تغذیه حلال و روشهایی چون الگوگیری ، تجربه و عبرت گیری، تشویق و تقویت مثبت، تنبیه و تقویت منفی ، بازی، پرورش عقلانی و توسعه بینش عمدهترین فنون تربیت در نظریههای یادگیری هستند. نتایج حاکی از آن است که نگاه چند بُعدی و جامع نگر آن حضرت(ع) به انضمام دستاوردهای علوم تجربی در نهادینه سازی تربیت کارایی قابل توجهی دارد.
حر عاملی، محمدبنالحسن،1409ق، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه. قم: مؤسسة آلالبیت علیهم السلام.
خوانسارى، جمال الدین محمد. 1360ش، شرح غرر الحکم و درر الکلم، مقدّمه و تصحیح و تعلیق: میر جلال الدین ارموى، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
دلشاد تهرانی، مصطفی،1379ش، ماه مهرپرور(تربیت در نهجالبلاغه)، تهران:دریا.
دین پرور، سید جمال الدین، 1379ش، نهجالبلاغه پارسی، تهران: بنیاد نهجالبلاغه.
سیف، سوسن و دیگران، 1377ش، روانشناسی رشد، تهران: سمت.
سیف، علی اکبر، 1388ش، روانشناسی تربیتی، تهران: نشر روان.
سیف، علی اکبر،1380ش، روانشناسی پرورشی، تهران: نشر دوران.
عمید، حسن، 1371ش، فرهنگ عمید، تهران: انتشارات امیرکبیر.
قائمی، علی، 1378ش، زمینه تربیت، تهران: انتشارات امیری.
کلینی، محمدبنیعقوب،1388ش، الکافی، تحقیق: علی اکبر غفاری و محمدآخوندی، تهران: دار الکتب الاسلامیه.
مجلسی، محمد باقر،1403ق، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت: مؤسسه الوفا.
نوری، میرزا حسین، 1408ق، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، بیروت: مؤسسة آل البیت لإحیاء التراث.
یعقوبی، احمد بن اسحاق،1374ش، تاریخ یعقوبی، ترجمه: محمد ابراهیم آیتی، تهران:انتشارات علمی و فرهنگی.
مقالات
بروجردی، اشرف.1376ش. بررسی تطبیقی روشهای تربیتی در مکتب رفتارگرایی و مکتب اسلام. فرهنگ، 22(23(،34-51.
بهزادی، حسن و محمودی، حسن.1396ش. بررسی نقش یادگیری مشاهدهای بر وضعیت مطالعه دانش آموزان پسر دوره متوسطه بر اساس نظریه شناختی اجتماعی بندورا. کتابداری و اطلاع رسانی، 21(1)، 62-46.
جاویدی کلاته جعفرآبادی، طاهره؛ معدنی، صدیقه و رضوی، بی بی زهرا. 1390ش. نظریه یادگیری شناختی – اجتماعی بندورا و دلالتهای تربیتی آن. اولین همایش ملی یافتههای علوم شناختی در تعلیم وتربیت، دانشگاه فردوسی مشهد، 89-112.
جعفری، مریم. 1395ش. توجه به آموزش و یادگیری ادبیات فارسی در مدارس با توجه به نظریه یادگیری اکتشافی برونر. دومین کنفرانس ملی راهکارهای توسعه و ترویج آموزش علوم در ایران73-95.
رضایت، غلامحسین؛ رضایت، فاطمه. 1394ش. روشهای تربیت کودک تا هفت سالگی در اندیشه امام علیB. پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، 23(27)، 78-59.
رمضانی، فاطمه، حیدری، مسعود. 1391ش. روشهای تربیت اجتماعی کودک بر اساس قرآن و نهجالبلاغه. پژوهش در برنامهریزی درسی. 2(6)،33-52.
Banduran, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. Englewood Cliffs, Nj: Prenticehall.
Banduran, A. (1994). Social Cognitive Theory and Mass Communication. In Bryant & D. Zilmann (Eds), Media Effects: Advance in Theory and Research.
Banduran, A. (2001). Social Cognitive Theory: An Agentic Perspective. Annual Review of Psychology, 52, 1- 26.
Walsh, D., Foley, K. M., Glare, P., Caraceni, A. T., Fainsinger, R., Goh, C., et al. (2009). Palliative medicine. Philadelphia: W. B. Saunders
رحیمی,زینب , کهساری,رضا و ستوده اصل,نعمت . (1403). بررسی تطبیقی روش های تربیت از منظر امام علی(ع) و روان شناسان نظریه یادگیری. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 23(2), 63-87.
MLA
رحیمی,زینب , , کهساری,رضا , و ستوده اصل,نعمت . "بررسی تطبیقی روش های تربیت از منظر امام علی(ع) و روان شناسان نظریه یادگیری", فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 23, 2, 1403, 63-87.
HARVARD
رحیمی زینب, کهساری رضا, ستوده اصل نعمت. (1403). 'بررسی تطبیقی روش های تربیت از منظر امام علی(ع) و روان شناسان نظریه یادگیری', فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 23(2), pp. 63-87.
CHICAGO
زینب رحیمی, رضا کهساری و نعمت ستوده اصل, "بررسی تطبیقی روش های تربیت از منظر امام علی(ع) و روان شناسان نظریه یادگیری," فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای نهج البلاغه, 23 2 (1403): 63-87,
VANCOUVER
رحیمی زینب, کهساری رضا, ستوده اصل نعمت. بررسی تطبیقی روش های تربیت از منظر امام علی(ع) و روان شناسان نظریه یادگیری. النهج, 1403; 23(2): 63-87.